VORMING

Van Oostrom (W&O 22 april `Niet slimmer maar wijzer') zoekt naar de oorzaak van de zwakte van de Nederlandse eenzijdige opleiding en concludeert dat het gebrek aan vorming - en de nadruk op scholing - een gemiste kans van de universiteiten is. Ik meen dat we het gebrek aan vorming grotendeels door een gebrek aan interesse in vorming bij de student zelf kunnen verklaren.

Ook de Nederlandse universiteiten bieden een goed aanbod van vormende vakken, de Studium Generales! In mijn eigen studietijd volgde ik tussen 1947 en 1951 o.a. Invloed van de Franse literatuur op de Nederlandse bij Dresden. Dan was er Ethiek bij Van Holk en Filosofie. Het college Amerikaanse cultuurgeschiedenis werd in het Engels gegeven. Hier kwamen Thomas Jefferson, Alexander Hamilton, maar ook Talleyrand, Ralph Waldo Emerson en Henry Thoreau aan bod. We leerden dat in Harvard uit het Calvinisme het Unitarianisme ontstond en dat er al bij de oprichting in 1636 het liberale rationalisme heerste, toen in Leiden nog de discussie over het aantal engelen op de punt van een naald woedde. Maar ook in het bolwerk der vrijheid gold vanaf het begin de vrije meningsuiting en kan zich mijns inziens nog altijd met Harvard meten, ook al is het budget wat minder ruim.

De collegezalen, waar onze Studium Generales werden gegeven waren altijd vol met jonge mensen, die algemene ontwikkeling wilden uitbreiden. Tegenwoordig is het aanbod van Studium Generale nog altijd buitengewoon gevarieerd. Opvallend echter is dat de collegezalen nu voornamelijk door grijsaards worden bevolkt, die gevormd werden in de lang vervlogen tijden dat de universiteit nog geen schools systeem toepaste.

De vormingsmogelijkheden zijn er dus nog altijd, en van uitstekende kwaliteit, maar de huidige generatie studenten maakt er kennelijk geen gebruik van. Waarschijnlijk is de universiteit dus toch nog niet schools genoeg en moet er een verplichting tot het volgen van extra-curriculair onderwijs ingesteld worden. Maak het Studium Generale verplicht en geef de studenten studiepunten.

    • Prof. F.R. van Veen Noordwijk