Monteverdi

Van de 23 operaproducties die Pierre Audi sinds zijn aantreden in 1988 als artistiek leider van de Nederlandse Opera ensceneerde, waren – naast de vorig jaar uitgevoerde vier delen van Wagners Der Ring des Nibelungen – de vier Monteverdi-voorstellingen zijn opzienbarendste project.

Drie van die sober geënsceneerde voorstellingen waren eerder op tv te zien. Zondag begint een vierdelige cyclus waarin men voor het eerst via televisie kan kennismaken met Il ritorno di Ulisse in patria, in 1990 in het Amsterdamse Muziektheater de opening van de Monteverdi-reeks. Deze voorstelling, die wordt uitgezonden op 14 mei, wordt voorgegaan door Il combattimento di Tancredi e Clorinda dat een week eerder wordt getoond. De reeks wordt op 21 mei afgesloten met L'Incoronazione di Poppea. Alle uitzendingen worden ingeleid en toegelicht door Roeland Hazendonk en Menno Feenstra.

De vier overgebleven opera's van Monteverdi (zeker zestien gingen geheel of gedeeltelijk verloren) dateren uit de periode 1607-1641. Zij vormen de vroegste hoogtepunten van het nieuwe kunstgenre dat rond 1600 in Florence ontstond. De opera was het sluitstuk van de renaissance, die de antieke kunst deed herleven, in dit geval het Griekse theater. Bij Monteverdi lopen declameren, reciteren en zingen op geheel natuurlijke wijze in elkaar over, waarbij het altijd gaat om het overbrengen van gevoel en drama.

Het korte Il combattimento di Tancredi e Clorinda, over een rampzalig gevecht tussen twee geharnaste gelieven die elkaar niet herkennen, is geen echte opera, maar een madrigaal over een gebeurtenis in de tijd van de kruisvaarders. De andere drie opera's hebben Griekse en Romeinse onderwerpen.

Kenmerkend voor de opvattingen van Pierre Audi is dat hij de goden niet profileert als almachtig, maar als een soort supermensen, onderling rivaliserend. Aarde, hemel en hel verschillen niet wezenlijk van elkaar, netzomin als goden en mensen. De strijd tussen de goden is een afspiegeling van het leven, waarin ook mensen onderling elkaars lot bepalen, als waren zij goden.

Monteverdi-cyclus: L'Orfeo, zondag, Ned.3, 13.20-15.20u.