Koningin in '94 tegen kabinet met Brinkman

Koningin Beatrix wilde in 1994 geen kabinet met CDA-lijsttrekker Elco Brinkman. Dit zegt oud-minister-president Ruud Lubbers in een vraaggesprek in het vandaag verschenen Volkskrant Magazine.

De koningin was echter ,,echt niet bezig mij te suggereren hoe het in het CDA moest gaan'', zegt Lubbers in een reactie op het onlangs verschenen boek Beatrix. Invloed en macht van een eigenzinnige vorstin van twee journalisten van het Algemeen Dagblad.

,,Wat hoogstens een rol speelde, was dat zij meer waardering had voor het derde kabinet-Lubbers met vice-premier Kok dan Brinkman voor datzelfde kabinet had. Die vond dat alles totaal anders moest. En ik denk niet dat de koningin iets had van: er moet iets totaal anders komen. Ik geloof niet dat zij paars als een breuk met het verleden beschouwde. In Kok zag ze de continuïteit die haar wel beviel.''

Het was volgens Lubbers zijn beoogd opvolger Brinkman zelf die het CDA buitenspel zette (en daarmee zijn vertrek uit de politiek inluidde) doordat deze noch met VVD-leider Bolkestein, noch met PvdA-voorman Kok een `effectieve chemie' had.

,,Dan is het niet-totstandkomen van een kabinet met het CDA een kwestie van tijd'', aldus Lubbers in het magazine.

Lubbers verwijt D66-leider De Graaf dat hij onlangs een discussie over de constitutionele monarchie opende. ,,Als ik naar koningin Beatrix kijk (...) heeft ze het wel zwaar, zeg. Een echtgenoot die andermaal stevige gezondheidsproblemen heeft; ouders die hoogbejaard zijn en daarom extra aandacht vragen. En een vriendin van haar zoon over wie ze openlijk niets negatiefs zegt, maar waar ze des te meer mee bezig is. Dan denk ik: Thom (de Graaf, red.), juist nu heeft het iets hards.''

De oud-premier is ook bang dat de positie van het koningshuis schade oploopt doordat de koningin al te lang en te vaak in de publiciteit komt.

Lubbers: ,,Ik heb haar gezegd dat mensen aan media slijten. Voor een politicus is dat onontkoombaar, op een gegeven moment is het voorbij. Ik zei die politici gaan weg, maar u moet blijven.''

Dat er nu door alle publiciteit in Den Haag en in de media ,,iets kregeligs'' is ontstaan komt volgens Lubbers niet doordat de koningin ,,te klein of te bedillerig is''. Het komt doorat ze ,,te groot'' is. ,,Iemand die zo nadrukkelijk aanwezig is en alle dossiers leest, die verhalen houdt, vermoeit op den duur. Ik herken dat. Dat maximaal beschikbaar zijn, hard werken, dat werkt op een gegeven moment tegen je'', aldus Lubbers in het vraaggesprek.

In een reactie op het interview zei minister-president Kok gisteren na afloop van de ministerraad dat ,,daar enkele wijze opmerkingen'' bij zijn.

,,Wat Lubbers zo beschrijft over de gevolgen van de voortdurende belangstelling van de media, geldt voor iedereen'', aldus de minister-president.