HOLLAND-BELGIË

Waar zijn we mee bezig? Voor Louis Tobback, eens premier en minister van binnenlandse zaken van België, was het een retorische vraag: ,,Het gaat toch altijd over poen. Het gaat niet meer over sport.'' Hij zei het in deze krant en hij verwees naar die keren dat hij zich in een loge van het stadion van Anderlecht mocht verpozen. ,,Het is een bijzonder vervelende geschiedenis. Je wordt voortdurend lastig gevallen door mensen die niks van voetballen weten. Heren die hun dames meenemen omdat ze een kaartje konden krijgen en omdat ze een kaartje konden krijgen en omdat ze er kunnen dineren. En omdat er een bedrijfsleider is, misschien omdat er een minister is. Alles is half. Je hebt maar half de tijd naar het voetbal te kijken en het eten is ook half. Want als je goed wilt eten, ga je naar een gastronomisch restaurant. Loges en business-seats, het is alleen levensstijl.''

De geschiedenis herhaalt zich, veronderstelde hij: ,,De Romeinse tijd werd de periode van decadentie genoemd. Zijn we daar dan weer aan toe? Kijk naar de stadions. Daar zijn in de vorm van een Italiaanse cassata loges, business-seats en de presidentiële loge gebouwd. Dat doet denken aan het Circus Maximus. Er zijn nog net geen timbaalse trompetten. Ze spuwen al op het veld in elkaars gezicht. Maar er is nog niemand daarboven die zijn duim naar beneden houdt. Dat komt nog wel.''

Tobback vond destijds, in 1993, dat loges en business-seats tot apartheid leiden. ,,Het breekt de homogeniteit van het sociaal lichaam. Het neemt de sociale controle weg. Al die welopgevoede heren die nu in de loges zitten, als die tussen het volk zouden zitten, zouden ze daar een kalmerende rol spelen. Van de honderd mensen bij het voetbal zijn er vijfennegentig die gewoon kijken, zich gedragen en niet met stenen gooien. Als je die andere vijf eruit haalt en apart zet heb je een concentratie van ongeregeld.''

Tobback had gemerkt tijdens een bezoekje aan een amateurwedstrijd hoe sociale controle werkt. ,,Als er één een beetje drukte gaat maken, zegt zijn buurman `doe alsjeblieft rustig'. Zoals in de Amerikaanse stadions. Dat is niet in onze voetbalstadions. De beesten worden bij elkaar gezet. De oudere mensen komen niet meer. In hun vest en hun gabardine komen de gasten door een speciale ingang in de loges. Die mensen hoeven zich niets van de beesten op de tribune aan te trekken. Die zeggen: Daar is de politie voor.'' Over het kwaad uitroeien, zei hij: ,,Sommigen denken dat je het er uit kan schieten of met twintig jaar dwangarbeid of straks met de doodstraf. Je kunt het er pas uithalen als je de redenen in de samenleving wegneemt waarom mensen steeds gewelddadiger en steeds cynischer worden. En dan is de relatie met wat op het veld gebeurt evident.''

Aflevering 17 in een serie van 22.

    • Guus van Holland
    • Jannes Linders