`Er wordt gelogen dat het gedrukt staat'

Een parlementaire commissie verhoort betrokkenen in het financiële schandaal bij de CDU. Hun verklaringen spreken elkaar tegen.

Walther Leisler Kiep, de vroegere penningmeester bij de Duitse CDU, was naar eigen zeggen ,,uit de wolken gevallen'' toen hij hoorde van het netwerk aan illegale rekeningen bij zijn partij. Daarvan had Kiep werkelijk niets geweten. En dan nog de beschuldiging dat hij 1,5 miljoen als `buit' met enkele partijgenoten had verdeeld. Dat was voor hem onvoorstelbaar. ,,Dit is een leugen'', riep Kiep met trillende stem.

Het verhoor van Walther Leisler Kiep (74) deze week door de parlementaire onderzoekscommissie in Berlijn was ontluisterend. Kiep, die van 1971 tot 1992 penningmeester was van de CDU, geldt als sleutelfiguur in de Kohl-affaire. Met `het miljoen' van Kiep is het financiële schandaal bij de CDU vorig jaar november immers aan het rollen gekomen.

Onderzoek van Justitie in Augsburg naar Kiep wegens belastingontduiking had uitgewezen dat deze in 1991 van wapenhandelaar Karlheinz Schreiber op een parkeerplaats in het Zwitserse plaatsje St. Margarethen een koffer met één miljoen mark had ontvangen. Het zou om smeergeld handelen van het staalconcern Thyssen in verband met de levering van pantserwagens aan Saoedi-Arabië. Kiep zou het geld hebben overgemaakt naar een CDU-rekening.

Toen oud-kanselier Helmut Kohl toegaf als CDU-voorzitter via illegale rekeningen miljoenen aan donaties te hebben doorgesluisd naar lokale partij-afdelingen, was de Kohl-affaire geboren. De namen van de gulle gevers wilde Kohl niet noemen; ook ontkende hij gelden van Thyssen te hebben ontvangen. Daarop ging een parlementaire commissie aan het werk om de relatie tussen partijdonaties en wapenhandel te onderzoeken.

Tot nog toe hebben de verhoren weinig nieuwe feiten opgeleverd. Een van de hoofdrolspelers, de CDU-belastingexpert Horst Weyrauch, weigerde iets te zeggen en noemde de onderzoekscommissie ,,een lachertje''. Hoopvol keek de commissie uit naar het verhoor van Kiep, die als penningmeester de baas was van Weyrauch. Kiep was onder Kohl jarenlang penningmeester en verzamelde donaties. Geen Duitser schitterde zo op het internationale politieke toneel als Kiep, de politicus en de gentleman. De lange, slanke man met staalblauwe ogen, wit haar en een aristocratische glimlach geldt als een kruising van John F. Kennedy en Richard Gere.

Met discretie en stille diplomatie bewoog Kiep zich in de hoogste politieke en industriële kringen. Contacten die hem goed van pas kwamen want de financiële situatie bij de CDU was ,,dramatisch'', zei hij tegen de commissie. Er was geen geld, alleen 12 miljoen mark schulden. Kiep nam Uwe Lüthje aan als gevolmachtigde en belastingadviseur Horst Weyrach.

Juist dit trio brengt de commissie in de problemen met volstrekt tegenstrijdige uitspraken. Lüthje en Weyrauch beweren dat ze in de jaren zeventig en tachtig onder leiding van Kiep donaties op zwarte rekeningen in het buitenland hebben gezet. Kiep ontkende dit bij hoog en laag. Hij vond het juist ,,onvoorstelbaar'' te horen dat Weyrauch in de loop der jaren zo'n omvattend ,,rekeningenlabyrint'' had geschapen.

Lüthje verklaarde dat Kiep in Zürich voor 5 of 6 miljoen mark donaties van Siemens had gekregen, wat door Kiep beslist werd bestreden. ,,Ik ben nooit omkoopbaar geweest en ik ken niemand in de regering-kohl, die dienovereenkomstig gehandeld heeft''. De aantijging van Lüthje en Weyrauch dat ze met Kiep 1,5 miljoen Zwitserse franken zouden hebben verdeeld vond hij wel de ,,kwalijkste aantijging'' tegen hem.

SPD-parlementariërs reageerden na het verhoor verontwaardigd. ,,Hier wordt gelogen dass sich die Balken biegen'', riep Frank Hofmann, SPD-lid van de commissie. De CDU/CSU-er Andreas Schmidt was opgelucht. ,,Kohl is vrijgepleit en niet belast.'' Verder had hij ,,geen nieuws'' gehoord. Op 29 juni is Kohl aan de beurt; of zijn verklaring 'nieuws' oplevert wordt betwijfeld.