Dramatisch jaar voor Alitalia

In Rome is de breuk met KLM hard aangekomen. Alitalia zit in financiële problemen en zal moeite hebben KLM terug te betalen.

Alitalia probeert er het beste van te maken, maar dat de KLM de verloving heeft uitgemaakt, is bijzonder hard aangekomen in Rome. De kritiek vanuit Amstelveen op de gebrekkige besluitvorming raakt een open zenuw, en de toekomstperspectieven voor de nationale luchtvaartmaatschappij zijn ineens een stuk slechter.

De breuk ,,schept een buitengewoon ernstige situatie'', zei de voorzitter van de Kamercommissie voor Transport, Ernesto Stajano. Hij zei dat nu ,,het overleven van Alitalia als hoofdrolspeler in het Europese transport door de lucht'' in gevaar komt.

De maatschappij zelf probeert onrust te voorkomen. Woordvoerder Enrico Lepri zei dat het besluit niet als een verrassing komt omdat de twee maatschappijen voortdurend met elkaar in gesprek zijn gebleven. Alitalia ,,is ervan overtuigd zijn strategische doelen te kunnen bereiken,'' zegt de maatschappij in een verklaring. Daarbij wijst het staatsbedrijf op zijn ,,strategische assets'', zijn ,,sterke worteling'' op de Italiaanse en Europese markt en zijn ,,solide projectie'' op de intercontinentale markt.

De cijfers geven een minder gunstig beeld. Alitalia verkeert in financiële problemen. In febuari waarschuwde de maatschappij dat ,,het scenario voor 2000 er dramatisch uitziet''. Alitalia zal moeite hebben de KLM zijn investering voor het nieuwe vliegveld Malpensa terug te betalen. De vloot is verouderd en vooral geschikt voor de middellange-afstand. De halfslachtige ontwikkeling van Malpensa scheelt Alitalia tientallen miljoenen guldens per maand aan inkomsten, en door de slechte financiële situatie kan er voorlopig geen sprake zijn van privatisering van de 53 procent die nog in staatshanden is - dat zou dan een uitverkoop ver onder de prijs worden.

De raad van bestuur komt dinsdag bijeen om de nieuwe situatie te bespreken. In het verleden is gesuggereerd dat Air France meteen op de stoep zou staan als de KLM de verloving zou uitmaken. Een probleem daarbij is dat Air France en Alitalia veel minder complementair zijn. Bovendien proberen deze maatschappijen zich allebei te ontworstelen aan de stroperige en verpolitiseerde cultuur van een staatsbedrijf: in dit opzicht was de KLM voor veel Alitalia-werknemers een welkome invloed.

Het Italiaanse ministerie van transport liet weten ,,verrast'' te zijn door het besluit. ,,De meest recente besluiten van de Italiaanse regering hebben een duidelijker perspectief geboden aan de ontwikkeling van de hub en het beschermen van de investeringen die in Malpensa zijn gedaan,'' zei het ministerie in een verklaring.

Maar ook Kamerlid Stajano zei dat Alitalia het slachtoffer is geworden van ,,verkeerde keuzes van de regering''. Malpensa is omgeven door een reeks polemieken, met als dieptepunten de constatering dat er geen goed onderzoek was gedaan naar de milieu-effecten en de onduidelijkheid over de vraag wanneer welke vluchten zouden moeten verhuizen van Linate naar Malpensa.

Eigenlijk wilde alleen Alitalia Malpensa echt. Veel reizigers bleven Linate prefereren. De omwonenden klaagden over geluidsoverlast. De vliegvelddirectie, die zowel Linate als Malpensa onder zich heeft, probeerde op twee paarden tegelijk te wedden. De minister van Transport spaarde kool en geit met proefperiodes voor geluidsoverlast en een plan waarbij beide vliegvelden veel vluchten hadden. Buitenlandse maatschappijen hebben deze verwarring met succes uitgebuit door bij de Europese Commissie te lobbyen.