Rik Meijers

Op de uitnodiging voor de tentoonstelling van Rik Meijers (1963) in galerie De Praktijk prijkt een geschilderde zwarte vrouw met lang stijl haar en Indiase ogen. In haar handen houdt ze twee takken met kleine blaadjes, die bij nadere bestudering bestaan uit de uitgeknipte gezichten van de Spice Girls. Aan de uiteinden van de stengels bungelen twee blauwgeschilderde koppen, getooid met ouderwetse badmutsen, als ballonnen aan een touwtje. De woorden `Vreugde waar die niet was' zijn in dikke zwarte letters over de blauwe achtergrond gekalkt.

Het werk roept herinneringen op aan de beroemde zwarte Madonna van de Britse kunstenaar Chris Ofili, het schilderij dat vorig jaar nog fel bekritiseerd werd door de New Yorkse burgemeester Giuliani. Ofili luisterde zijn icoon op met plaatjes uit pornoblaadjes, Meijers maakt gebruik van iets minder banale foto's van popsterren. Waar Ofili schildert met olifantenstront, maakt Meijers gebruik van vogelzaad. De Nederlander is minder provocerend en expliciet dan de Brit, maar schildert in dezelfde lineaire, karikaturale stijl en overgiet zijn werken met hetzelfde exotische sausje.

Net als Ofili praktiseert Meijers een kunstzinnige vorm van fusion-cooking: zijn schilderijen en tekeningen vormen een smeltkroes van verschillende culturen, stijlen, materialen en technieken. Binnen één werk zapt Meijers schaamteloos van boeddhisme naar popcultuur en van het Limburgse carnaval naar Afrikaanse volkskunst. Clichés uit de wereld van de rock `n' roll pin-ups, dobbelstenen, doodskoppen worden afgewisseld met kitscherige hangers en broches die ter decoratie op de doeken geplakt zijn.

Van schilderkunst in de traditionele zin van het woord kan je op deze tentoonstelling nauwelijks nog spreken. Meijers knipt en plakt zijn werken als collages aan elkaar en maakt daarbij gebruik van onconventionele materialen als bierdoppen, stenen en kurken. De bodems van kapotgeslagen wijnflessen dienen als kijkglaasjes en vervormen het zicht op de onderliggende foto's. De emaillelak die Meijers voor zijn schilderijen gebruikt, zorgt ervoor dat het oppervlak van zijn werken glanst als een ouderwets reclamebord.

Meijers lijkt te koketteren met slechte smaak, zoals intellectuelen die wegkwijnen bij de muziek van André Hazes of de beelden van The Sound of Music. In de verflaag gekraste spreuken als `Niets is zo zoet als de melk van je moeder' liggen als carnavalskrakers in het gehoor en zouden zo op een Delftsblauw tegeltje afgedrukt kunnen worden. De vijfpuntige sterren van de Amerikaanse vlag, de vuurrood gestifte lippen, een strop die uitgroeit in een rode roos: het zijn symbolen die getuigen van een hoog camp-gehalte.

Tegelijkertijd weet Meijers die clichématige beelden om te zetten in spitsvondige, eigenzinnige composities. Zo hangt er een prachtige tekening van een zwart jongetje dat zich verschuilt in de ribbenkast van een geraamte. Twee oplichtende ogen staren angstig vanachter het borstbeen naar buiten.

Mooi is ook de voorstelling van een liggende figuur uit wiens buik een grote boom groeit. De contouren van het lichaam zijn aangegeven met witte en bruine bonen en lijken van een afstand gezien haast geborduurde lijnen. De figuur zelf is opgebouwd uit vlijmscherpe glasscherven, netjes naast elkaar geplakt als een ruige vorm van mozaïekkunst. Ter bescherming is een transparant plastic zeil om het doek gespannen, dat weer gedeeltelijk is beschilderd met witte verf.

Meijers maakt `lekkere plaatjes' zonder al te veel diepgang, die perfect aansluiten bij de tijdsgeest. Zijn werken zijn ironisch, hip, verrassend en altijd een lust voor het oog. Het is vreemd dat hij tot nu toe bij het grote publiek relatief onbekend is gebleven, want zijn werk doet niet onder voor dat van zijn beroemdere generatiegenoten als Robert Zandvliet en Michael Raedecker.

In 1996 ontving Meijers de Koninklijke Subsidie voor schilderkunst en vorig jaar werd zijn presentatie op de KunstRAI alom geprezen. Zijn werk is vertegenwoordigd in de collecties van diverse Nederlandse musea en bedrijven als Océ, Caldic en De Nederlandsche Bank. Met zijn nieuwe serie werken, waarvan er een week na de opening al talloze verkocht zijn, bewijst Meijers dat hij een plaats verdient in de top van de Nederlandse schilderkunst.

T/m 17 mei in De Praktijk, Lauriergracht 96, Amsterdam. Wo t/m za 13-18u. Internet: www.depraktijk.nl.