Meer sterfte bij stuivende pollen

Op dagen met veel plantenstuifmeel in de lucht sterven er in Nederland gemiddeld dertien mensen meer dan op dagen waarop geen pollen rondstuiven. Dat schrijven onderzoekers van de Universiteit Utrecht, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in Bilthoven en het Leids Universitair Medisch Centrum morgen in het Britse medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. De dood door hartziekten stijgt op pollenrijke dagen met ongeveer zes procent. Het aantal overledenen aan longontsteking is dan zestien procent hoger.

Plantenstuifmeel (pollen) komt vooral in de lucht op warme droge dagen als wat wind ervoor zorgt dat windbestuivende planten hun stuifmeel massaal afgeven. Voor hooikoorts- en astmapatiënten zijn dat zware dagen, omdat zij dan kampen met tranende ogen, een verstopte neus, een dikke keel en ademhalingsmoeilijkheden.

De gevolgen zijn echter ernstiger, schrijven de vier onderzoekers, met als eerste auteur de milieu- en arbeidsgezondheidskundige prof.dr. Bert Brunekreef, want hoge pollenconcentraties leiden ook tot duidelijk meer sterfte. De onderzoekers vermoeden dat vooral allergische mensen die toch al heel zwak zijn, op zo'n stuifmeelrijke dag overlijden. De dood door hooikoorts en astma is heel zeldzaam en verklaart de gevonden sterfgevallen niet. Het vermoeden is dat stuifmeel op heel kleine stofdeeltjes in de lage luchtwegen en longen terechtkomt en daar een ontstekingsreactie veroorzaakt die zo'n belasting veroorzaakt dat mensen met een zwak hart of zwakke longen eraan bezwijken.

De Nederlandse onderzoekers combineerden de dagelijkse sterftecijfers uit de jaren 1986 tot 1994 in de hooikoortsmaanden april tot september met de meetgegevens van het aantal pollen in de buitenlucht die in Leiden en Helmond worden gemeten. Gemiddeld stierven er per dag 332 mensen, waarvan 142 aan hart- en vaatziekten, zestien aan de longziekte COPD en tien aan longontsteking. Op zeer pollenrijke dagen is de totale sterfte ongeveer vier procent hoger. Om de invloed van het stuifmeel te vinden, werden de sterftecijfers gecorrigeerd voor bekende sterfteverhogers en -verlagers als seizoensinvloeden, temperatuur, griepepidemieën, luchtverontreiniging en vochtigheidsgraad.