Katwijk en Leiden klaar voor Oranjefeest

In Leiden zijn maatregelen genomen in het belang van de majesteit en van het publiek. De Pieterswijk in de oude binnenstad wordt urenlang afgesloten.

De hekken staan al klaar in het Leidse centrum. Schuchter beginnen de eerste middenstanders hun etalages oranje te versieren. Leiden, de stad waar koningin Beatrix in 1961 haar studie voltooide, maar ook de thuishaven van de anarchistische beweging Eurodusnie, maakt zich langzaam op voor een beladen Koninginnedag.

Leiden neemt geen risico. Een deel van de oude binnenstad, de Pieterswijk, gaat volledig op slot. Bewoners krijgen een gekleurde toegangskaart en mogen twee mensen schriftelijk accrediteren bij de gemeente. Auto's en boten worden geweerd. ,,De binnenstad is te smal voor tienduizenden mensen, het wordt een chaos als we niets doen'', legt woordvoerder F. Delemarre van de gemeente uit.

Een noodverordening is de maatregel van Leiden zeker niet, zegt Delemarre. ,,We proberen alleen de situatie beheersbaar te houden. Als mensen gaan dringen, is het voor niemand leuk meer, ook niet voor Beatrix.''

Reden voor voorzichtigheid is er zeker. Leiden is de basis van de anarchistische beweging Eurodusnie en verscheidene aanverwante kraakbewegingen en links-extremistische groeperingen. Het overkoepelende orgaan Comité Mars Op De Oranjes (COMODO) laat weten te zullen demonstreren in de Leidse binnenstad.

,,Wij zijn een bundeling van krachten van negen actiegroepen uit heel Nederland'', vertelt woordvoerder Anton van COMODO. ,,Door een mars tegen Oranje te houden, willen we laten zien dat we het kapitalistische koningshuis verafschuwen.'' Om de woorden kracht bij te zetten heeft COMODO als symbool de guillotine gekozen. Via internet roept de actiegroep op om te komen demonstreren tegen de monarchie. Er rijdt een volkstribunaal mee in de optocht, waarop Beatrix zal worden berecht. Verder zullen er vooral `ludieke' acties zijn, zegt Anton. ,,Als de politie zich gedeisd houdt, blijft het bij een ideologische confrontatie.'' COMODO belooft wel de koningin met rust te laten. ,,We zullen haar niet aanspreken of taarten.'' Via plakkaten van ene `Leidse Kees' worden de actievoerders uitgemaakt voor `fascisten' en `nazi's'. COMODO vermoedt dat de nationalistische studentenvereniging LANS achter de plakkaten zit.

De maatregelen van de gemeente verbazen Anton niet. ,,De BVD houdt het pand van Eurodusnie scherp in de gaten. We merken dat de tolerantie voor actiegroepen snel afneemt.'' De arrestatie van een lid van COMODO vorige week, was daar een voorbeeld van, vindt hij. ,,De repressie neemt toe, omdat onze aanhang ook groeit.''

Angst voor COMODO is niet de reden voor de veiligheidsmaatregelen, zegt Delemarre. ,,Als we daar bang voor zouden zijn, zouden we de hele route afsluiten.'' Hij begrijpt bovendien niet waar iedereen zich druk over maakt. ,,De koningin is langer in Leiden dan in Katwijk en ze maakt nog een extra vaartocht van meer dan een kilometer. Langs die route is zij prima te zien.''