Europa droomt van geld na Britse telefonie-veiling

Regeringen in Europa ruiken geld nu blijkt dat de dure UMTS-frequenties recordbedragen opbrengen. Maar wordt de consument er beter van?

De 22,5 miljard pond (85 miljard gulden) die de veiling van Britse telefonielicenties gisteren heeft opgebracht wordt niet besteed aan belastingvermindering of verhoging van de overheidsuitgaven. Dat heeft de Britse minister van Financiën, Gordon Brown, laten weten.

Volgens Brown moet de opbrengst worden beschouwd als een jaarlijkse meevaller voor de schatkist van een miljard pond gedurende de 21 jaar dat de licenties lopen. Verscheidene Britse ministeries (Defensie, Onderwijs, Vervoer) hadden gehoopt op een extraatje na de onverwacht hoge inkomsten. Het geld zal mogelijk worden gebruikt om vervroegd staatsschuld af te lossen of voor buitenlandse beleggingen met als doel de opwaartse druk op het pond te remmen.

De veiling kwam gisteren na zes weken ten einde toen het Amerikaans-Franse NTL zich terugtrok uit de race om de vijf nieuwe vergunningen. De licenties geven elk recht op een stuk van het radiospectrum ten behoeve van een nieuwe, zogeheten derde generatie mobiele telefonienetwerken (`3G'). Die netwerken moeten onder meer live video mogelijk maken op het scherm van een mobiele telefoon.

De winnaars van de vijf licenties zijn het Amerikaans-Canadese TIW, een nieuwkomer op de Britse mobiele telefoniemarkt, en de vier gevestigde spelers: Vodafone, British Telecom (BT), One2One en Orange.

De Consumers Association, de Britse consumentenbond, zei gisteren te vrezen dat de opgejaagde kosten voor de nieuwe licenties zullen worden ,,afgewenteld op de eerste generatie 3G-klanten''. Dat kan volgende klanten afschrikken en de investeringen voor de maatschappijen onrendabel maken, aldus de bond.

De bedrijven zijn nu verplicht het Verenigd Koninkrijk te voorzien van nieuwe zend- en ontvangmasten om het 3G-net het grootste deel van de Britse eilanden te laten `dekken'. De regering eist dat de bedrijven zoveel mogelijk gebruik maken van bestaande masten en dat ze elkaars masten delen. Maar omdat de 3G-techniek technologisch veeleisender is, zal het aantal masten naar verwachting toch moeten worden verdubbeld tot zo'n 10.000.

BT, het voormalige Britse staatstelefoniebedrijf, eiste gisteren een ,,tactische overwinning'' op Vodafone op. Volgens BT heeft Vodafone relatief teveel betaald voor zijn licentie. Vodafone betaalde bijna zes miljard pond voor de zogeheten B-licentie, het grootste frequentieblok dat voor alle biedpartijen openstond. BT betaalde `slechts' vier miljard voor een blok dat slechts marginaal kleiner is. Daardoor zou BT in de toekomst scherpere prijzen kunnen rekenen aan 3G-klanten.

Analisten zijn verbaasd over `overwinning' van het Canadese TIW. De verwachting was dat NTL, voor een kwart eigendom van France Telecom, de Canadezen uit de race zou drukken. Een licentie voor NTL zou France Telecom een aanzienlijke presentie op de Britse telecommarkt hebben verschaft. Het Franse bedrijf lijkt moeite te hebben met de verwezenlijking van zijn internationale ambities. Vorig jaar verloor het de strijd om het Duitse telecombedrijf E-Plus van KPN.

Wil France Telecom nog meetellen dan moet het de volgende grote slag in de telecomsector - die om het Britse bedrijf Orange - winnen. Orange moet volgens de Britse monopoliewetgeving worden verkocht omdat het eigendom is van Vodafone sinds dat bedrijf de Duitse moeder van Orange, Mannesmann, heeft opgekocht. France Telecom geldt als een belangrijke kandidaat-koper. Het Spaanse Telefónica, dat eerder afviel, en het Nederlandse KPN hebben eveneens belangstelling voor Orange.

Deutsche Telekom toonde zich gisteren bij monde van een woordvoerder ,,zeer tevreden'' over het verkrijgen van een UMTS-vergunning door haar dochter One2One. Het geeft Deutsche Telekom een belangrijke voorsprong, ,,niet alleen in Europa'', op het gebied van nieuwe technologieën. ,,UMTS is de toekomst van de mobiele telefoon en we moeten het aan de klant aanbieden'', aldus de woordvoerder.

Overal in Europa zullen, net als in Groot-Brittannië, de UMTS-frequenties worden verdeeld, door toewijzing ofwel met veilingen. In Duitsland zal aanstaande zomer een veiling plaatshebben.

Telecomconcern KPN gaat niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland meedoen aan de veilingen, zei bestuursvoorzitter Paul Smits gisteren tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering. ,,We gaan ervoor.'' KPN deed in Groot-Brittannië niet mee omdat het daar nog helemaal geen voet aan de grond heeft. In Duitsland is KPN eigenaar van E-Plus.

Ook in Italië worden voorbereidingen getroffen voor een UMTS-veiling. Premier Guiliano Amato zei gisteren op een opbrengst van tenminste 12,9 miljard euro te rekenen, te gebruiken voor onderwijs en belastingmaatregelen. Ook Italië ruikt geld.

    • Stéphane Alonso
    • Hans Steketee