WAO-probleem onder de loep

Er komt een commissie van deskundigen die het WAO-probleem gaat onderzoeken, bleek gisteren tijdens een congres over de arbeidsmarkt.

Een commissie van onafhankelijke deskundigen moet de WAO even van zijn politieke lading ontdoen. Maar daarna kan de discussie over beperking van het grote arsenaal aan arbeidsongeschikten in volle omvang beginnen. ,,Dan mag ook niets meer een taboe zijn'', zei minister Jorritsma (Economische Zaken) gisteren op een congres in Scheveningen over schaarste op de arbeidsmarkt.

Jorritsma voorspelde dat de WAO in 2002 bij de verkiezingen en bij de vorming van een nieuw kabinet een belangrijk onderwerp wordt. Als Paars-II tenminste de vier jaar volmaakt. Zelf nam Jorritsma gisteren al een voorschot. Ze stelde de oude discussie van `beroepsrisico' versus `sociaal risico' aan de orde. Jorritsma vroeg zich samen met VNO/NCW-voorzitter Schraven af of mensen die niet in de tijd van hun baas arbeidsongeschikt raken wel een volledige WAO-uitkering moeten krijgen.

De arbeidsmarkt is gespannen. Het aanbod aan goed geschoolde mensen is kleiner dan de vraag naar werknemers. Als er niets gebeurt dan zal de krapte volgens minister Jorritsma een serieuze bedreiging gaan vormen voor de Nederlandse economie. Onder vrouwen, allochtonen en arbeidsongeschikten schuilt nog een arbeidsreserve van zeker 1,5 miljoen mensen. Over de vraag hoe de eerste twee groepen aan het werk geholpen moeten worden bestaan tussen ministers, werkgevers en vakbonden geen grote verschillen van mening, zo bleek tijdens het congres. Iedereen wil betere scholingsmogelijkheden voor mensen die werken en goede regelingen voor kinderopvang. Ook over het onaantrekkelijker maken om ver voor het 65ste levensjaar te stoppen met werken is men het eens.

Anders is dat met de WAO. Werkgevers zouden veel verder willen gaan dan de vakbonden. Zij zouden het liefste zien dat zieke werknemers meer financieel worden geprikkeld om weer aan het werk te gaan. Maar de vakbonden weigeren iets aan de zogeheten bovenwettelijke regelingen te doen. Daardoor krijgt een arbeidsongeschikte werknemer de eerste twee jaar meestal zijn volledige salaris.

Coalitiepartijen PvdA en VVD ruzieën er al lang over. De VVD wil de WAO wel financieel onaantrekkelijker maken, de PvdA wil dat niet. VVD kwam vorige week zelfs samen met oppositiepartij CDA met een eigen plan, net nadat het kabinet weer een reeks nieuwe maatregelen had afgekondigd. Het kabinet hoopt hiermee de voorziene instroom van 15.000 per jaar te beperken tot 10.000. Hoogervorst erkende gisteren al dat dit moeilijk wordt omdat in januari en februari er weer 5.300 arbeidsongeschikten bij zijn gekomen. De stand is nu 918.000.

Zo blijft de WAO groeien, ondanks steeds nieuwe maatregelen. Dus komt er een commissie. De politiek komt er niet uit, en geheel volgens traditie komen er wijze mannen die het probleem moet analyseren en met oplossingen moeten komen, en die het probleem even vooruitschuiven. Minister Vermeend en staatssecretaris Hoogervorst (Sociale Zaken) omarmden het pleidooi van de werkgevers en vakbonden om een commissie van onafhankelijke deskundigen te vormen. ,,Om de discussie te ontmythologiseren'', zoals Vermeend het zei. Vermeend heeft de werkwijze zoals die bij het belastingherziening is gebruikt voor ogen, waarbij gebruik is gemaakt van werkgroepen van deskundigen.

Hoeveel mensen door bezigheden buiten het werk in de WAO belanden is niet bekend. Voor Jorritsma staat vast dat het om een grote groep gaat. ,,De arbeidsomstandigheden zijn ontzettend verbeterd.'' Ze vindt daarom dat mensen die aan risicosporten als skieën en bergbeklimmen doen zich extra voor de WAO moeten verzekeren.