Hoofddoek verplicht

De Iraanse autoriteiten zijn ervan overtuigd dat ze grote aantallen buitenlandse toeristen kunnen aantrekken: 4 miljoen tegen het jaar 2003 is het doel. Nu zijn dat er een miljoen, voor 60 procent uit andere islamitische landen en eerder pelgrim dan toerist te noemen. ,,Tot voor kort was Iran niet zo aantrekkelijk voor buitenlanders. Het was een tijd van revolutie, oorlog en wederopbouw. De deur was niet gesloten voor toeristen, maar er waren weinig faciliteiten. Die tijd is voorbij'', verzekert dr. Emami, hoofd internationale public relations van de staatstoerisme organisatie en belast met de promotie van Iran als toeristenland.

Volgens Emami is het grootste probleem van Iran zijn imago. Te zien is er genoeg, en de faciliteiten hotels, vervoer, personeel zijn misschien niet vijf-sterren maar wel toereikend. ,,De internationale houding is fout'', aldus Emami. ,,Buitenlanders denken dat het hier onveilig is, maar als ze hier komen, ontdekken ze dat Irans slechte imago op niets berust.'' Het jaar 2001 is door de Algemene Vergadering van de VN op voorstel van Iran niet alleen tot jaar van de dialoog van de beschavingen uitgeroepen, maar ook tot jaar van het toerisme, en dan moet alles veranderen.

Het is waar, Iran is een vriendelijk land. Er hebben zich vorig jaar enkele incidenten voorgedaan – drugssmokkelaars hebben in het verre oosten van het land toeristen gegijzeld maar deze liepen goed af, en welk land is 100 procent veilig? En niet alleen is het een aardig land, er zijn prachtige dingen te zien. Bijzonder indrukwekkend is het vroeg-17de-eeuwse centrale plein van Isfahan, het reusachtige Meydan Nagsh e-Jahan, na de Islamitische Revolutie onvermijdelijk herdoopt tot Imam Khomeiny-plein. Sjah Abbas de Grote (1587-1629), die Isfahan groot maakte, gebruikte het als polo-veld: aan de uiteinden van het plein staan nog de stenen doelpalen. Een bezoek is des specialer nu er nog nauwelijks buitenlandse toeristen zijn. Op loopafstand staat een van de mooiste hotels van Iran, het Abasi-hotel, waarvan de elegante eetzaal verwijst naar een groots verleden.

Iran is volgepropt met bezienswaardigheden maar het heeft wel degelijk problemen als toeristentrekker, afgezien van zijn imago als uitvalsbasis van de islamitische wereldrevolutie. Voor het westerse massatoerisme is het een onoverkomelijke barrière dat alcohol verboden is en alle vrouwen verplicht zijn een hoofddoek te dragen en een figuur-verhullende jas. Particuliere Iraanse touroperators zeggen hoopvol dat dit op den duur zal veranderen, maar hier is de wens de vader van de gedachte. Voorlopig kom je in de internationale hotels en in de musea groepen toeristen tegen met merkwaardige hoedjes op. Wel zijn de kledingvoorschriften voor toeristen soepeler dan die voor de eigen burgers. De zwembaden van de internationale hotels zijn alleen voor mannen. Dat is 's zomers, wanneer het echt heet is, een ware Tantaluskwelling: dat blauwe water zo dichtbij en tegelijk zo onbereikbaar. Op het eiland Kish aan de Golf worden faciliteiten gebouwd voor gemengd zwemmen voor buitenlanders. Maar voor wie naar Iran reist om zijn schatten te zien, ligt Kish niet op de route.

Wie voor lief neemt dat de service niet altijd optimaal is en de hotels wel veel sterren hebben maar zelden het bijbehorende niveau, kan georganiseerd een rondreis maken. Een individueel bezoek is ook mogelijk (behalve voor Amerikanen, die alleen groepsgewijs mogen komen). Met Engels, gebarentaal en een goede reisgids (Lonely Planet) kom je een heel eind.