Het meisje blijft nog even

`Zeeuws Meisje gaat verdwijnen!' Het recente bericht over het uit de markt halen van deze margarine leidde tot enige opschudding in ons land. Men herinnerde zich plotseling de reclame voor het merk, dat door meisjes in Zeeuwse klederdracht werd aangeprezen. De fameuze kunstboter werd door diverse media herdacht. Omroep Zeeland spoorde zelfs de drie vrouwen op die de afgelopen decennia in advertenties en tv-spots de verpersoonlijking waren van het Zeeuwse Meisje.

De oudste, Marianne Comou uit Goes, werd begin jaren zeventig door Unilever op de lagere school geselecteerd. De jaren daarop stond zij model voor het margarinemerk. Haar leus was `Oans bin zunig!' In de tv-spot moest ze die zo Zeeuws mogelijk uitspreken, terwijl ze kwiek van een hekje bij een koeienwei sprong.

Haar opvolgster, Elma van den Berge uit Kruiningen, bracht het merk vanaf 1974 onder de aandacht met de kreet `Gin cent te vee!' Zij was voor twee jaar aangenomen, maar bleef uiteindelijk tot 1986. Om de overgang van het pakje naar het kuipje te promoten, toerde zij bovendien met vertegenwoordigers van de fabriek door heel Nederland, waarbij ze veel bekijks had door haar originele Zeeuwse kostuum. Maar toen raakte Van den Berge in verwachting, het kostuum paste niet meer en ze moest stoppen.

Unilever besloot nu tot een andere aanpak. Het volgende Zeeuwse Meisje, Karin van As, moest modern zijn. Gekleed in hippe spijkerbroek werd ze gefilmd in een veld vol zonnebloemen, terwijl achter haar een vrouw in klederdracht fietste. `Oans bin zonnig!' luidde de nieuwe slogan.

De vrolijkheid straalde van deze nieuwe versie af – en daarmee was de margarinefabrikant weer terug bij de sfeer van de allereerste Zeeuwsche Meisjes, die er in de jaren dertig een vrolijke boel van maakten. In 1929 was het bedrijf Unilever ontstaan door een fusie van de Margarine-Unie (van Van den Bergh & Jurgens) en het Britse Lever Brothers. Het jaar daarop besloot men het uit 1894 stammende margarinemerk Zeeuwsch Meisje op originele wijze in heel Nederland aan de man te brengen.

Het was C. Westdorp uit Goes die de spraakmakende campagne bedacht en organiseerde. Hij liet drie vrolijk versierde boerenkarren met het opschrift Het Zeeuwsche Meisje, zoo fijn als boter, doch niet zoo duur en getrokken door zes flinke Zeeuwse knollen door Nederland trekken. Op die wagens zaten zes Zeeuwse meisjes in kostuum, die zoveel mogelijk monsterpakjes margarine in brievenbussen moesten gooien. Ook belden ze soms aan bij de bewoners. De meisjes waren voor drie maanden aangenomen en verdienden ƒ25,- per week. Ze logeerden in luxe hotels voor ƒ7,- per dag.

De meisjes uit `het land waar het leven goed is', zoals de leus toen luidde, trokken met hun klederdracht niet alleen veel aandacht, ze hadden ook erg veel plezier. Dat kwam vooral door hun voerman, Westdorps knecht Marinus Scheffer, die overigens gekleed ging als Zeeuwse boer. Alle meisjes waren verliefd op de populaire koetsier, die, zo vertelde hij later, de tijd van zijn leven had.

En nu, na 106 jaar, zal het Zeeuwse Meisje dus verdwijnen. Voor de laatste details bel ik met de Unilever-persdienst. Maar tot mijn verbazing vertelt de woordvoerder iets anders: `Zeeuws meisje gaat voorlopig helemaal niet weg!' Zeker, Unilever houdt grote opruiming: van de in totaal 1600 merken zullen er maar 400 overblijven. Maar, zo wordt mij medegedeeld, Zeeuws Meisje heeft natuurlijk een `plaats in de markt' en neemt als zodanig een `behoorlijke positie' in. Het merk is dus `onderwerp van studie'. Pas eind 2001 zal worden besloten of Zeeuws Meisje mag blijven.