Rijksmuseum zoekt 24 mln voor Tiepolo

Het Rijksmuseum in Amsterdam is bezig met de aankoop van een schilderij van de 18de eeuwse Venetiaanse schilder Giambattista Tiepolo. Directeur Ronald de Leeuw van het museum wil meer buitenlandse kunst gaan verzamelen.

De New-Yorkse kunsthandel Wildenstein & Co bevestigt dat men met het Rijksmuseum onderhandelt over de aankoop van het doek met de titel Madonna del Rosario (`Madonna met rozenkrans'), een altaarstuk uit 1735. Over de aankoopprijs wil stafmedewerker Philip Diotallevi niets zeggen, maar de geschatte prijs is 10 miljoen dollar, bijna 24 miljoen gulden.

Volgens Diotallevi heeft het Rijksmuseum om respijt gevraagd om het geld bij elkaar te krijgen, en heeft directeur Ronald de Leeuw over de aankoop gesproken met Wildenstein tijdens de laatste

TEFAF, de kunst- en antiekbeurs die in maart van dit jaar in Maastricht werd gehouden. Het schilderij is afkomstig uit een privé-collectie in New York. In 1989 werd de Madonna del Rosario geveild door Sotheby's in Londen voor 1.150.000 pond, destijds vier miljoen gulden.

De directie van het Rijksmuseum weigert in te gaan op de voorgenomen aankoop. Via een woordvoerder laat directeur Ronald de Leeuw alleen weten dat het schilderij van Tiepolo ,,slechts een van de dingen is waar we mee bezig zijn''. De voorgenomen aankoop markeert het streven van De Leeuw om de collectie van het Rijksmuseum uit te breiden met internationale schilderkunst.

Buitenlandse kunst is ondervertegenwoordigd in het Rijksmuseum, dat sinds de vorige directeur Henk van Os als ondertitel `De nationale schatkamer' draagt en befaamd is om de collectie uit de Nederlandse 17de eeuw. Kort na zijn aantreden, eind 1996, liet zijn opvolger Ronald de Leeuw in deze krant echter weten dat hij `zeer geïnteresseerd' is in het kopen van internationale kunst.

De Leeuw zei toen: ,,Een topwerk van Velasquez aanschaffen is uitgesloten, maar misschien zijn er maar drie of vier Franse schilderijen nodig om een link te bewerkstelligen met datgene wat wij al hebben. Het gaat om de context die een museum biedt.''

De meeste buitenlandse schilderijen van het Rijksmuseum zijn nu opgeslagen in het depot; alleen een schilderij van Goya hangt in de zuidvleugel. Dat directeur De Leeuw werk maakt van het internationale verzamelbeleid, blijkt uit het instellen van een `conservator buitenlandse schilderkunst', waarvoor in december vorig jaar werd geadverteerd. De beoogde conservator (,,De procedure loopt nog'', volgens een woordvoerder van het museum) dient gespecialiseerd te zijn in Franse of Italiaanse schilderkunst.

De keuze voor de Venetiaanse schilder Giovanni Battista (Giambattista) Tiepolo (1696-1770) is niet vanzelfsprekend. Tiepolo had geen banden met Nederland, zoals bijvoorbeeld de in de collectie aanwezige Zwitser Jean-Etienne Liotard. Tiepolo geldt als een belangrijk vertegenwoordiger van het Italiaanse rococo, en na Goya en David als de grootste schilder van 18de-eeuws Europa. Hij schilderde vele fresco's en altaarstukken in Italiaanse kerken, en werd in heel Europa gevraagd om paleizen te decoreren. Beroemd zijn o.a. zijn serie over Antonius en Cleopatra in het Palazzo Labia in Venetië en zijn decoraties in de Residenz in Würzburg, die hij met zijn twee zoons schilderde. Ter gelegenheid van zijn driehonderdste geboortedag was er in 1996 een overzichtstentoonstelling in het museum Ca'Rezzonico in Venetië en in het Metropolitan Museum of Art in New York.

Als de koop doorgaat, is de Madonna van Tiepolo nummer drie op het lijstje van duurste aankopen door Nederlandse musea, na Mondriaans Victory Boogie Woogie (80 miljoen gulden, Haags Gemeentemuseum, 1998) en Rembrandts Portret van een oude man (32 miljoen gulden, Mauritshuis, 1999). De laatste grote aankoop van het Rijksmuseum dateert uit 1992, toen men voor 17 miljoen gulden Rembrandts portret van de predikant Johannes Wtenbogaert verwierf.

Het jaarlijkse aankoopbudget van het Rijksmuseum bedraagt 750.000 gulden, de gift van 100 miljoen gulden die het museum vorig jaar van de overheid ontving is bestemd voor een ingrijpende verbouwing die tussen 2004 en 2006 zal plaatsvinden.

De aankoop van de Tiepolo zal moeten worden ondersteund door bijdragen van de Vereniging Rembrandt, de Nederlandse Sponsor Loterij en wellicht de Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit, het fonds dat dankzij een gift van De Nederlandsche Bank de Victory Boogie Woogie kon financieren.