Poortactie bij melkkoetje oom Philips

Bij de Philipsfabriek in Drachten stroomden gisteren ongeveer driehonderd werknemers samen bij een poortactie tegen de invoering van het gewraakte prestatieloon.

Volgend jaar viert hij zijn zilveren jubileum bij de scheerapparatenfabriek van Philips in Drachten (1.800 werknemers). J. Steen, secretaris van de ondernemingsraad, gaat er vanuit dat er dan nog een systeem van collectieve loonsverhoging zal zijn. Dat lijkt onwaarschijnlijk. Dit jaar krijgen alle werknemers nog 3,25 procent meer loon, daarna wil het elektronicaconcern overstappen op een volgens een woordvoerder ,,motiverend beloningsbeleid''. Ofwel prestatieloon, waarbij elke werknemer individueel wordt beoordeeld.

,,Prestatieloon is hetzelfde als mensen loonsverhoging onthouden'', meent Steen. ,,Werknemers die jarenlang hun beste krachten aan het bedrijf hebben gegeven en straks niet meer zo vlug kunnen, worden ermee gestraft.'' Steen noemt een CAO ,,een minimumafspraak.'' Met de reeds bestaande bonussen en margetoeslagen heeft de werkgever voldoende mogelijkheden om mensen extra te belonen, oordeelt hij.

Gistermiddag demonstreerden driehonderd werknemers bij de poort van Philips in Drachten tegen de afschaffing van een collectieve loonsverhoging voor 38.000 Nederlandse Philips-medewerkers. Het was een ,,lentefeestje''. Er waren broodjes, T-shirts en petten van de bonden en muziek. Twee werkneemsters dansten vrolijk op muziek van René Froger. Maar de ondertoon was grimmig. Als eerste in ons land werden de werknemers van de Drachtster vestiging geïnformeerd over de gewraakte plannen van Philips met het prestatieloon, in dit geval door vakbondsbestuurders J. Maatje van FNV Bondgenoten en P. Fortuin van de CNV Bedrijvenbond. Vakbond De Unie doet niet mee aan de acties. De Vereniging Hoger Personeel Philips (VHPP) wel.

L. Rodenburg van VHPP vindt het een slechte zaak als de collectieve salarisverhogingen verdwijnen. ,,Er zullen dan werknemers tussen wal en schip vallen.'' Als Philips niet terugkomt op zijn voorstel zijn stakingen niet uitgesloten, waarschuwt CNV-bestuurder Fortuin. Hij noemde de Drachtster fabriek ,,het melkkoetje van oom Philips''. ,,Dit bedrijf maakt honderden miljoenen gulden winst'', houdt hij de werknemers voor. ,,Jullie hebben recht op een evenredig deel daarvan. En niet alleen het management dat er met optieregelingen vandoor gaat.'' Fortuin stelt dat Philips de klok ,,honderd jaar wil terugzetten''.

A. Bosma werkt al 38 jaar bij Philips Drachten. In die tijd heeft ze één keer gestaakt: toen de ziektewet werd afgeschaft. ,,Staken doen we hier niet vaak, maar als het moet, dan moet het.'' Dat vindt ook H. de Vries, die dertien jaar als operator in de fabriek werkt. ,,Dit prestatiesysteem mag niet worden ingevoerd'', meent hij. Niet dat hij moeite heeft met beoordelen. ,,Dat gebeurt nu ook, maar straks kan een loonstop het gevolg zijn en ben je overgeleverd aan de willekeur van je chef.''

R. Alphenaar, lid van de OR en de Centrale Ondernemingsraad van Philips, vertelt hoe de Drachtster werknemers enkele jaren geleden uitbetaling van hun dertiende maand vrijwillig een jaar uitstelden, toen het niet goed ging met het bedrijf. ,,We hebben Philips toen uit de misère geholpen.''

FNV'er Maatje meent dat de grote opkomst bij de poort een signaal moet zijn voor de Philips-directie om weer met de vakbonden aan de onderhandelingstafel te schuiven. Onlangs beëindigde het management de CAO-onderhandelingen eenzijdig. ,,Krijgen we die CAO niet, dan halen we hem. We weigeren om naar Philips' pijpen te dansen. De meimaand wordt actiemaand'', roept hij.

Dit jaar bestaat Philips in Drachten vijftig jaar. ,,In plaats van een feestje te vieren, zal het management straks uw koopkracht bepalen'', waarschuwt Fortuin.

Een woordvoerder van Philips in Eindhoven onderstreept dat het nieuwe beloningssysteem ,,absoluut geen bezuinigingsoperatie'' is. ,,Om tot de top te blijven behoren heb je een bepaald type werknemer nodig, die klantgericht is, kan samenwerken en goed communiceert. Dit systeem houdt werknemers wakker en daagt ze uit. Iedereen die normaal functioneert zal ook in het nieuwe systeem een salarisverhoging krijgen. Maar voor wie goed functioneert is er een bonussysteem. En ja, iemand die matig functioneert krijgt een jaar geen loonsverhoging. Dat kan een reden zijn om bijvoorbeeld het volgende jaar de communicatie met zijn chef te verbeteren.''