Lets Hof laat omstreden Rus voorlopig vrij

Het Letse Hooggerechtshof heeft gisteren de vrijlating gelast van de omstreden Rus Vasili Kononov, die in januari tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld wegens de moord op negen Letten in 1944.

Het Hooggerechtshof gelastte de openbare aanklager om duidelijker bewijzen te overleggen dat de slachtoffers van Kononov ongewapende burgers waren. Bovendien moeten deskundigen vaststellen of het in dit geval ging om oorlogsmisdaden. In afwachting van een definitief oordeel mag de 77-jarige Kononov om gezondheidsredenen naar huis. Hij mag niet van adres veranderen en hij mag het land niet verlaten.

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Kononov vocht in de Tweede Wereldoorlog als Sovjet-partizaan tegen het fascisme. In 1940 was Letland door de Sovjet-Unie geannexeerd. Bij de Sovjet-bezetting werden vele Letten vermoord of gedeporteerd. In 1941 werd het land door de nazi's bezet, waarna op grote schaal wraak werd genomen op pro-Sovjet-Letten en een begin werd gemaakt met de jodenvervolging. In 1944, toen Kononov negen Letten doodschoot, was het land nog door de Duitsers bezet. Kononov heeft steeds gezegd dat de negen slachtoffers omkwamen in het kruisvuur tijdens een schietpartij tussen fascisten en Sovjet-partizanen. De aanklacht rept echter van moord op ongewapende Letten, onder wie vrouwen en kinderen, die door de partizanen werden vermoord omdat ze pro-Duits zouden zijn geweest. Sommige slachtoffers werden levend verbrand.

De veroordeling van Kononov in januari zette de toch al slechte relaties tussen Letland en Rusland onder druk. Moskou zei actie tegen Letland te zullen ondernemen bij de Verenigde Naties en de OVSE. Het klaagde dat in Letland ,,fascisten en hun medeplichtigen op een lijn worden gesteld met mensen die het fascisme bestreden'' en de Doema, het Russische parlement, nam, mede naar aanleiding van de zaak-Kononov, een sanctiewet tegen Letland in behandeling. President Poetin verleende Kononov demonstratief het Russische staatsburgerschap en de radicale partij Werkers van Rusland dreigde de Letse ambassadeur in Moskou te ontvoeren en te gijzelen en een ,,partizanenstrijdmacht'' te vormen die zich zou vernoemen naar Kononov. De rel werd nog groter toen vorige week in een cel in Riga een andere Rus, die in 1940 betrokken was bij de deportatie van Letten, overleed. Voor Moskou was hij een slachtoffer van ,,politieke vervolging'' en was hij door de Letten ,,doodgepest''.