Hans Vonk brengt orkest tot bloei

Nog drie keer dirigeert Hans Vonk deze week het Nederlands Philharmonisch Orkest bij De Nederlandse Opera in Richard Strauss' Elektra. Ook tussen de voorstellingen in het Muziektheater door gunnen Vonk en het orkest zich geen rust, maar spelen zij in het Concertgebouw een programma met werken van Ravel en Debussy in de eigen concertreeks van het orkest.

Het verschil in sfeer tussen Strauss' laatromantische muzikale wereld en de grillige erupties in Ravels Pianoconcert in G vraagt veel flexibiliteit van zowel dirigent als orkest, maar bij Hans Vonk is een dergelijke uitdaging in vertrouwenwekkende handen. Een goede dirigent is een anti-dirigent, zei hij ooit in een interview met deze krant, en zonder epaterende eigenzinnigheden benaderde hij gisteravond ook Ravels partituur.

Vonks aanpak liet pianist Jean-Yves Thibaudet alle ruimte om Ravels stemmingswisselingen op de voet te volgen, zodat soepel kon worden gelaveerd tussen sprookjesachtige luciditeit, ongrijpbare dromerigheid en klaterende virtuositeit. Ravels lastige ritmes en bonte vondsten nodigen pianisten en dirigenten vaak uit tot een evenzeer grillige benadering, maar juist Vonks strakke hand en Thibaudets affiniteit met het idioom, brachten hier eenheid in Ravels verscheidenheid.

In plaats van de aangekondigde suite Bacchus et Ariadne van Roussel, speelde het orkest voorafgaand aan Debussy's La mer diens Six épigraphes antiques in de meesterlijke bewerking voor kamerorkest van Rudolf Escher. Ook hier deed Vonks inzichtelijke aanpak Eschers orkestratie alle recht. De solistische bijdragen van de orkestleden leverden een ongelijke strijd met de nog vers in het gehoor liggende uitvoering die Bernard Haitink in oktober dirigeerde bij het Concertgebouworkest, maar voor de heldere luchtigheid die Vonk ontlokte komt het Nederlands Philharmonisch Orkest veel lof toe.

Iets minder transparantie was er aanvankelijk in La mer, waarin vooral de zuiverheid en gelijkheid van de cellogroep veel te wensen overliet. Wel bewees deze uitvoering van La mer eens te meer Vonks muzikale en analytische kwaliteiten, die bij het Nederlands Philharmonisch Orkest leidden tot waterklare passages in het Jeux de vagues en een overspoelende, extatische climax.

Concert: Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Hans Vonk m.m.v. Jean-Yves Thibaudet (piano). Werken van Ravel en Debussy. Gehoord: 25/4 Concertgebouw, Amsterdam. Herh.: 27/4 en 1/5, aldaar.