Aanhoudende val euro maakt Duitsers angstig

De val van de euro brengt in Duitsland de gemoederen sterk in beweging en doet sommigen snakken naar de harde D-mark. ,,De euro maakt alle Duitsers armer'', beweerde een Beierse CSU-politicus dezer dagen. Minister Hans Eichel van Financiën probeert de gemoederen te sussen.

De almaar dalende koers van de euro heeft in Duitsland een hevig politiek debat losgemaakt. Politici proberen opnieuw de euro-angst bij de sceptische burgers aan te wakkeren. ,,De euro maakt alle Duitsers armer'', beweerde de Beierse CSU-politicus Michael Glos dit weekeinde. De Europese munt zou per slot van rekening net zo hard worden als de D-mark.

De liberale FDP verwijt de rood-groene regering gebrek aan wil om werkelijk sociale en economische hervormingen door te voeren.

Maar Christine Scheel, de financiële woordvoerster van de Groenen, waarschuwde voor het ,,zaaien van paniek''. Minister Hans Eichel (SPD) van Financiën trachtte gisteren op de televisie beleggers en bezorgde burgers gerust te stellen.

,,De economie bloeit en tegelijkertijd zijn de prijzen in Europa stabiel. De internationale financiële markten zullen er op een gegeven moment van overtuigd raken dat de euro een stabiele munt is'', zei Eichel optimistisch. De aantrekkende conjunctuur zal volgens de minister voor een snelle verandering van de trend zorgen.

Politici, ondernemers en economen struikelen over elkaar om verklaringen te geven voor de dalende koers van de euro, die sinds de introductie op 1 januari 1999 (1,17 dollar per euro) twintig procent in waarde is gedaald.

Gisteren bereikte de euro op de beurs in Frankfurt met 0,9246 dollar een nieuw dieptepunt.

,,De laagste koers hebben we nog niet gezien'', waarschuwde de topeconoom van de Deutsche Bank, Norbert Walter. Hij sluit niet uit dat de euro onder de 0,90 dollar zal schieten. Zeker als morgen de kwartaalcijfers van de Amerikaanse economie worden gepubliceerd, waarvoor een groei van 5,9 tot 7 procent wordt geraamd. Daarmee kan geen enkel euro-land concurreren, zei econoom Holger Schmieding van de Amerikaanse effectenbank Merrill Lynch in Frankfurt.

Toch is er volgens economen geen reden de koersdaling van de euro te dramatiseren. ,,De koersdaling is niet werkelijk zorgwekkend'', meent Thomas Straubhaar desgevraagd, president van het Hamburgse Instituut voor Economisch Onderzoek (HWWA). Straubhaar, een Zwitser, is de eerste buitenlander die een van de zes toonaangevende economische instituten in Duitsland leidt. Hij had niet verwacht dat de euro na de introductie zo sterk zo dalen.

,,Maar van een drama is geen sprake. De munt stort niet in. Ook hoeven de Duitsers niet bang te zijn dat ze armer zijn geworden. De bevolking heeft het afgelopen jaar niets aan koopkracht verloren'', zegt Straubhaar en hij wijst op de stabiele inflatie onder de twee procent.

Immers, cruciaal voor de koopkracht is de inflatie en op het gebied van de prijsstijgingen dreigt vooralsnog geen gevaar. De zes instituten voorspellen voor volgend jaar voor Duitsland juist een daling van de inflatie van 1,5 naar 1,3 procent als gevolg van de dalende olieprijzen en gematigde loonsverhogingen.

Thomas Straubhaar: ,,Sommige politici vinden het aantrekkelijk stemming tegen de euro te maken, maar het is meer polemiek dan politiek''.

HOOFDARTIKEL: pagina 7

Reden voor een renteverhoging door de Europese Centrale Bank-raad, die morgen in Frankfurt bij elkaar komt, ziet de econoom Thomas Straubhaar dan ook niet.

Maar hij wil niet ontkennen dat er wel degelijk redenen zijn te geven voor de dalende koers van de nieuwe munt. De euro is in de steek gelaten, vindt Straubhaar.

Niet door de geldpolitiek van de Europese Centrale Bank, want zij ,,doet haar werk zeer goed''. Bankpresident Wim Duisenberg is er zelfs verrassend goed in geslaagd in korte tijd vertrouwen te winnen voor de nieuwe munt. ,,De euro is in de steek gelaten door de sociaal-democraten in Europa. De economische politiek van de meeste sociaal-democratische regeringen wekt bij beleggers weinig vertrouwen'', stelt Straubhaar vast.

Hij wijst op de wankelmoedige politiek in het eerste jaar van de rood-groene regering in Duitsland die de euro heeft geschaad. De Franse regering bepleitte een 35-urige werkweek en heeft de neiging om bij de grote banken staatspolitiek te bedrijven niet opgegeven. De sociale hervormingen in Italië gaan langzamer dan verwacht. Na de val van de regering heerst nu onzekerheid over de politiek-economische koers van Italië.

En ook de onduidelijkheid over de uitbreiding van Europa met de Oost-Europese landen doet bij beleggers het vermoeden rijzen dat Europa op middellange termijn nog met grote problemen te kampen heeft, zegt de topeconoom in Hamburg.

,,Er wordt steeds over de gevaren gesproken die de Amerikaanse economie bedreigen en de goede perspectieven voor Europa, maar feitelijk is de situatie andersom.'' Amerika kent al tien jaren van forse economische groei, heeft de economie en de arbeidsmarkt geliberaliseerd. Daarom blijft Amerika uiterst aantrekkelijk voor beleggers, meent Straubhaar.

Internationale beleggers hebben kennelijk nog weinig vertrouwen dat ook in Europa zo'n New Economy met forse groei en weinig inflatie kan ontstaan. Ook al heeft bondskanselier Gerhard Schröder nu met belastingverlaging en een bezuinigingspolitiek de eerste stappen in de goede richting gezet, beloften over sociale hervormingen en vermindering van de staatsschuld zijn nog niet echt in daden omgezet. ,,De kapitalist kijkt nu eenmaal naar wat er werkelijk gebeurt.''

Net als minister Eichel van Financiën is ook Straubhaar optimistisch. Zodra de groei in Amerika afvlakt zal de euro weer terrein winnen. Volgend jaar verwacht hij het keerpunt.

,,Veel hangt ook af van de sociaal-democratische regeringen zelf'', waarschuwt Straubhaar. ,,Maken ze er serieus werk van hun economieën te hervormen, zodat in Europa een New Economy kan ontstaan? Dat is van cruciaal belang. Maar er is geen reden om nu het vertrouwen in de euro te verliezen.''

    • Michèle de Waard