`Een feestband, nu wel milder en bedaarder'

De Limburgse band Rowwen Hèze zingt Limburgs, maar heeft publiek in het hele land. Na vijftien jaar feesten klinkt de nieuwe cd `Vandaag' milder.

Condens druipt in dikke stralen uit de nok van de feesttent. Rowwen Hèze treedt op tijdens de Lindefeesten in het Brabantse Sambeek en jongens van vijftien tot vijftig smijten hun T-shirts bij tientallen over de reclameborden. Dansen en springen in je blote bast, smijten met het laatste beetje bier uit de plastic bekers, meebrullen met Zondag in het zuiden: het hoort er allemaal bij.

,,Het publiek in Sambeek is wéér een beetje jonger geworden,'' stelt drummer Martîn Rongen tevreden vast na twee enerverende sets, waarbij Rowwen Hèze veel van het betrekkelijk rustige materiaal van de nieuwe cd Vandaag heeft laten horen. Halverwege, als de dikke trom van de fanfare ten tonele wordt gevoerd voor een instrumental met de toepasselijke titel Klompendans, stelt zanger/gitarist Jack Poels zijn publiek gerust: ,,We zijn een feestband en dat zullen we niet vergeten!''

Vandaag laat de als altijd in Limburgs dialect zingende popgroep Rowwen Hèze van een mildere kant horen, vergeleken bij de agressieve beginselverklaring 't is een kwestie van geduld/ tot heel Holland Limburgs lult uit het lied Limburg. Jack Poels is onlangs vader geworden, en zingt zijn zoon sussend toe in het roerende lied Kleine man. Uit zijn teksten spreekt liefde voor het Limburgse land, maar ook voor Ierland waar de muziek net zo onlosmakelijk met het dagelijks leven verbonden is als in America, het Limburgse dorp waar Rowwen Hèze vijftien jaar geleden werd opgericht.

Met de theatertournee Van America Helemaal Naar Amerika deed de groep verslag van de muzikale ontdekkingsreis die ze in het voorjaar van 1998 maakten naar de Verenigde Staten, op zoek naar de wortels van de Tex-Mexmuziek die zo belangrijk was in hun beginjaren. `Los Limbos' werden ze genoemd, op grond van hun fiere mengeling van Limburgse volks- en fanfaremuziek met de roots-rock van het Amerikaanse Los Lobos. Cruciaal voor die grensoverschrijding is het accordeonspel van Tren van Enckevoort, die van een hemelbestormende polka moeiteloos overschakelt op een ingetogen partij Franse musette.

Jack Poels is blij dat de alternatieve groepsnaam Los Limbos niet is blijven hangen, want die vlag zou nu de lading niet meer dekken. De Pogues van De Peel, werden ze ook wel genoemd. ,,In het begin stonden we er helemaal niet bij stil dat Rowwen Hèze weleens landelijke erkenning zou kunnen krijgen met onze Limburgse teksten. We kwamen bijna allemaal uit hardrockbands. Dat was in De Peel nou eenmaal de muziek, AC/DC en zo.

,,Maar er waren ook andere invloeden. Ik ging naar festivals en zo zag ik The Specials op Pinkpop, die tijdens A message to you Rudy van het podium afliepen en het publiek verder lieten zingen. Precies zoals wij het later bij óns Pinkpop-optreden deden. Ik volgde de carrière van Doe Maar en zag hoe het stuk liep toen ze bij hun concerten alleen nog kleine meisjes trokken. Voor ons was het een doelbewuste keuze om in Limburgs dialect te zingen, maar tegelijk kwamen al die andere invloeden en ervaringen daarbij. Rockmuziek, Duitse schlagers en de fanfare, alles ging mee in onze muzikale bagage.''

Los Lobos, Flaco Jimenez en The Pogues brachten het inzicht dat volksmuziek op een héavy manier gespeeld kon worden, vertelt Poels. ,,Toen we zagen hoe de mensen reageerden op ons liedje De Peel in brand, met een tekst die heel erg dicht bij onze eigen belevingswereld stond, is er bij ons een lampje gaan branden. In een dorp heb je geen last van trends, dus het heeft nooit zo gespeeld of het wel hip was om in ons eigen dialect te zingen. Samen met Normaal hebben we veel weerstand weggenomen bij het publiek, dat er nu aan gewend is om het Limburgs of in het Achterhoeks te worden toegezongen. Ik doe wel altijd mijn best om woorden te gebruiken die voor heel Nederland te begrijpen zijn. Aankondigingen doe ik altijd in het Nederlands. Iemand vroeg me laatst waarom en toen ik antwoordde in dialect, verstond niemand er een woord van. Dáár heb je je antwoord, zei ik. Er bestaat geen algemeen beschaafd Limburgs, ben ik bang. In het dorp verderop wordt weer een ander dialect gesproken dan in het mijne.''

Jack Poels prijst zich gelukkig dat Rowwen Hèze in de luwte van het grote popsucces á la Doe Maar heeft kunnen groeien. ,,Er zijn ontelbaar veel manieren waarop het mis kan gaan met een bandje. Bovendien heb je tijd nodig om een hechte muzikantenclub te worden en om festivals aan te kunnen zonder al te veel stress. Met zijn zessen hebben wij al onze problemen altijd rustig kunnen uitpraten, en er wordt nog steeds ontzettend veel gepraat.''

Voor de opname van Vandaag trok Rowwen Hèze zich twee weken terug in een kloosterkasteel in het Limburgse Baarlo, waar in alle rust gewerkt kon worden aan muziek die zoveel mogelijk live werd gespeeld. ,,In de opnamestudio is er hoe dan ook altijd spanning, die je jezelf oplegt omdat je het zo goed mogelijk wil doen. Het was een verademing om in zo'n oud kasteel met een slotgracht alle deuren dicht te gooien en van niets of niemand last te hebben.''

Sinds ze twee winterseizoenen in het theater hebben gespeeld is Rowwen Hèze veel hechter geworden, vindt Poels. ,,Het rauwe randje is er misschien af, maar dat rauwe randje is juist vaak een teken dat je de stijl nog niet helemaal beheerst. In het theater hebben geleerd om een pas op de plaats te doen en naar elkaar te luisteren. Iemand schreef dat we er in het begin bij zaten alsof we met twee koffers vol cocaïne door de douane moesten, zoveel moeite hadden we daarmee. Dat was helemaal raak beschreven, en daar moesten we doorheen om door te krijgen hoe we een theater vol mensen naar onze hand konden zetten. Vroeger waren we goed in twee dingen, de polka en de ballade. Nu hebben we geleerd om alle stijlen daar tussenin te beheersen. Niets is zo moeilijk als de midtempo-nummers die we nu spelen. Het klinkt misschien wat milder en bedaarder, maar voor mij is het een teken van groei dat we met een rustiger repertoire nu ook een Brabantse feesttent in durven.''

Rowwen Hèze: Vandaag (HKM 42083). Concerten 28/4 Feesttent Reuver; 29/4 Feesttent Makkum; 30/4 't Rooth Bunde. Tournee t/m juli.