Discussie mag echt

Bij het ochtendnieuws van gisteren schrok ik. Had ik het gemist, het belangrijkste evenement na de paasfiles en de rinkelende pretparkkassa's? Er was sprake van een interview van de kroonprins met Paul Witteman maar wanneer dan? Was Witteman naar Japan afgereisd of was er een half jaar geleden een gesprek opgenomen dat na koninklijke goedkeuring reeds afgelopen weekeinde werd uitgezonden? Ik had er geen aankondiging van gezien. Toen mijn paniek tot bedaren was gekomen, begreep ik dat de prins sprak over het interview met Witteman. Dat was het televisiegesprek van een paar jaar geleden waarin hij had aangekondigd aan watermanagement te gaan doen.

In Japan had Prins Willem Alexander gezegd dat hij het goed vond dat er een discussie gevoerd werd over de rol van het koningshuis. ,,Omdat, zoals ik in mijn interview met Paul Witteman heb gezegd, het koningshuis een instituut is dat meegroeit met zijn tijd'', zei prins Willem Alexander tegen Margriet Brandsma van het NOS Journaal. Bij CDA-fractieleider De Hoop Scheffer moet deze goedkeuring van de prins dezelfde schok teweeg hebben gebracht als de mededeling van de katholieke instanties dat je op een hostie ook mag kauwen, voor je hem inslikt. Was hij voor niets al die tijd bijna gestikt om het lichaam van Christus te sparen. En plotseling was dat allemaal niet meer nodig. Een heel wereldbeeld moet zijn gesneuveld.

Ik heb de prins wel vaker zien citeren uit zijn gesprek met Witteman. Dat was zijn eerste serieuze optreden als troonpretendent na jaren van trainingen en generale repetities. Hij moet de band vaak opnieuw hebben bekeken en de uitgesproken teksten inmiddels van buiten kennen, want er gaat precedentwerking van uit. Alles wat hij in dat interview heeft gezegd, was door zijn moeder en de Rijksvoorlichtingsdienst goedgekeurd dus zolang hij zich niet buiten die grenzen begeeft, zit hij goed. Vandaar dat hij zich aan dat interview vasthoudt als aan een bijbeltekst. Alles wat hij daarna op de televisie zegt, is slechts uitweiding op het gesprek met Witteman. Ik had gisteren wel een citaat uit dat gesprek willen zien. De Rijksvoorlichtingsdienst moet dan wel goedkeuring aan uitzending geven.

Op het Journaal wilde de prins duidelijk maken dat zijn ceremoniële taak bij de 400-jarige herdenking van de Japans-Nederlandse betrekkingen niet duidde op een kleinere rol. ,,Hier in dit land is de verpakking vaak belangrijker dan de inhoud'', zei hij over Japan. Een opmerkelijke uitspraak.

In tegenstelling tot zijn moeder, die zelfs niet rechtstreeks tussen aanhalingstekens wil worden geciteerd, geeft de kroonprins graag televisie-interviews over zakelijke onderwerpen. Het watermanagement was een briljant idee van vader Claus en dat heeft hij inmiddels uitgebouwd tot een wereldwijde branche en tijdens de internationale conferentie in Den Haag stond hij zowel Frits Wester van RTL als Maartje van Weegen van het Journaal daarover uitgebreid te woord. De krant komt minder uitgebreid aan bod. NRC Handelsblad had in 1995 besloten een interview met de prins niet te publiceren nadat de Rijksvoorlichtingsdienst de interessante passages had geschrapt.

Gisteren meldde het Journaal dat van tevoren was gezegd dat de kroonprins geen antwoord zou geven op privévragen, Maximavragen dus. Tijdens het interview had de kroonprins al aangegeven dat Witteman de eerste zou zijn om daarover alles aan de weet te komen. Dan krijgen we dus Witteman II. Hij is de geautoriseerde interviewer. De televisie wint het van de krant, zonder de hulp van het Genootschap van Hoofdredacteuren. Wie het koningshuis volgt moet een eigen video-bibliotheekje aanleggen.

Donderdag Maartje van Weegen met de Koningin zelf, maar dan geen woord over de discussie over het koningshuis, want het interview stamt uit de tijd dat je nog niet op de hostie mocht bijten. Turbulente tijden.