Alexander vóór het debat over toekomst monarchie

Kroonprins Willem-Alexander is voorstander van de huidige discussie over de monarchie. ,,Ik besef dat die discussie plaats heeft en ik ben er een voorstander van. Maar ik wil hem niet voeren in oneliners en soundbites.'' Daarvoor is de discussie staatsrechtelijk te belangrijk, aldus de prins, die gisteren een dag voor het einde van zijn achtdaagse officiële bezoek aan Japan vragen van de pers beantwoordde. ,,De Nederlandse monarchie is een instituut dat meegroeit met de tijd. Anders was het allang afgeschaft'', zei de kroonprins. Hij wees erop dat hij dit ook al eerder in een televisie-interview heeft gezegd.

De grote politieke partijen hebben positief gereageerd op de uitspraak van de kroonprins. De PvdA ziet in de woorden van de prins een ,,goed signaal omdat nu ook het Koninklijk Huis stelt dat je deze discussie gewoon moet kunnen voeren, zonder al te veel krampachtigheid'', zegt Tweede-Kamerlid Rehwinkel. Hij wijst er wel op dat het Koninklijk Huis niet uitgebreid aan die discussie zal deelnemen. Dat zou volgens Rehwinkel botsen met de ministeriële verantwoordelijkheid.

Het CDA spreekt van een ,,verstandige opmerking'' van de kroonprins. De partij zal een discussie over de toekomst van de monarchie niet uit de weg gaan, aldus Tweede-Kamerlid Hillen. Maar erg zinvol vindt hij het niet, omdat de uitkomst ,,zo voorspelbaar'' is. De VVD ziet niets nieuws in de uitlatingen van de Prins van Oranje. VVD-Kamerlid Te Veldhuis wijst erop dat Willem-Alexander niet heeft gezegd welke richting het op moet. ,,We moeten oppassen dat we het niet uitleggen alsof het Koninklijk Huis veranderingen wil.''

D66-fractieleider De Graaf zwengelde de discussie over de monarchie begin april aan door te zeggen dat de opvolger van koningin Beatrix geen deel meer moet uitmaken van de regering. De Graaf ziet de uitlatingen van prins Willem-Alexander ,,als een bevestiging van de noodzaak een discussie te voeren over de toekomst van de monarchie''.

Willem-Alexander noemde het bezoek aan Japan ,,gebalanceerd''. Over zijn toespraak van afgelopen dinsdag, waarin hij de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië ,,donkere bladzijden'' in de wederzijdse betrekkingen noemde die herdacht moeten worden, zei de prins dat hij daarop van Japanse zijde positieve reacties heeft gehad. ,,Wat ik begrijp is dat ze niet gekwetst zijn.'' Zolang er nog mensen onder de bezettingstijd lijden, vindt hij het ,,niet meer dan normaal dat dat procentueel gezien meer aandacht krijgt''. Over de zorgen die de Nederlandse ambassadeur in Japan R. van Nouhuys vorige week uitte over het effect van protesten in Nederland tijdens het aanstaande bezoek van de Japanse keizer Akihito op de Japans-Nederlandse verhoudingen, zei de kroonprins: ,,Ik kijk er op precies dezelfde manier tegenaan.''