VETARM EN VEZELRIJK DIEET VOORKOMT NIET NIEUWE DARMPOLIEPEN

Vetarm en vezelrijk eten, met veel groente en fruit, kan niet voorkomen dat opnieuw adenomen ontstaan bij mensen bij wie `poliepen' uit dikke darm of endeldarm zijn weggehaald. Dat blijkt uit twee grote Amerikaanse studies die deze week verschenen. De resultaten zijn van belang omdat adenomen een voorstadium van kanker van de dikke darm of endeldarm (colorectale kanker) kunnen zijn.

Adenomen ontstaan in het klierweefsel van de dikke darm. Vaak staan ze op een steel, als een paddestoel, en dan worden ze poliepen genoemd. Colorectale kanker ontstaat bijna altijd uit een poliep, maar lang niet alle poliepen zijn of worden kwaadaardig. Omdat het verschil met het blote oog niet is te zien, worden poliepen doorgaans meteen verwijderd zodra ze zijn aangetroffen.

De twee Amerikaanse studies zijn opgezet om het verband tussen voedingsgewoonten en darmkanker nader te onderzoeken. Bekend is dat in populaties waar men gewoonlijk vetarm en vezelrijk eet, met veel groente en fruit, minder darmkanker voorkomt. Dat is echter een vaststelling achteraf. Zekerheid over dit verband ontstaat als de omgekeerde benadering – geef mensen een paar jaar een gezond dieet en kijk of ze minder darmkanker krijgen – ook opgaat. Dat levert echter minder duidelijke resultaten op. Aan deze studies deden bijna 2.100 en ruim 1.400 patiënten mee bij wie kort tevoren poliepen waren weggehaald. Zij werden ingedeeld in twee groepen: een dieetgroep en één met een normale gezonde voeding. Het dieet was in de ene studie vetarm en vezelrijk met veel groente en fruit, in de andere studie bestond het uit een dagelijks supplement van 13,5 gram tarwevezels. Na vier, c.q. drie jaar werd onderzocht hoeveel deelnemers intussen opnieuw poliepen hadden gekregen. In beide studies werden geen significante verschillen tussen de dieet- en controlegroepen gevonden (New England Journal of Medicine, 20 april).

Op het eerste gezicht zijn deze resultaten niet te rijmen met het populatieonderzoek. De resultaten zeggen echter alleen iets over de kans op het ontstaan van nieuwe poliepen, niet over de kans dat deze gezwellen ontaarden in kanker. Om de invloed van het dieet daarop te onderzoeken zou men nieuw gevormde poliepen een paar jaar moeten laten zitten om te zien wat er gebeurt, schrijft de commentator van de redactie. Hoewel daar medische en ethische bezwaren aan kleven, is dat één keer gedaan. 116 Noren met poliepen kregen extra vitaminen en calcium, maar dat leidde niet tot minder kwaadaardige tumoren dan in de controlegroep.

De veronderstelde relatie tussen voeding en kanker staat na deze studies opnieuw ter discussie, maar ze wordt er niet door weerlegd. Mogelijk spelen nog andere factoren een rol. Twijfelen aan het nut van gezond eten is echter onverstandig. Dat beschermt in ieder geval tegen hart- en vaatziekten. (Huup Dassen)