Milieuramp door ontwerpfout

De cyanideramp in het Roemeense Baia Mare van 30 januari is veroorzaakt door een combinatie van slecht weer, tekortschietende veiligheidsmaatregelen en ontwerpfouten. Dat concludeert een VN-missie die de oorzaak van het ongeluk heeft onderzocht. De conclusies van het zestien leden tellende team werden deze week gepubliceerd.

De ramp werd veroorzaakt toen de dam van een reservoir met cyanidehoudend water bij de goudmijn Aurul brak onder de druk van regen- en smeltwater. Tonnen uiterst giftig water kwamen via twee zijriviertjes terecht in de Tisza, de op een na grootste rivier van Hongarije, waar het gif al het dierlijke en plantaardige leven doodde. Veertienhonderd ton dode vis werd geborgen in deze grootste milieuramp in Hongarije sinds mensenheugenis. Het gif kwam via de Tisza in de Donau terecht. Tot in de Donaudelta, duizend kilometer stroomafwaarts, gemeten vanaf Baia Mare, werden hoge concentraties cyanide in het rivierwater aangetroffen.

Het VN-team concludeerde in het 57 pagina's tellende rapport dat er in het ontwerp van het reservoir – waar afvalwater van de mijnproductie wordt opgeslagen – geen rekening was gehouden met een situatie waarin het waterpeil oncontroleerbaar zou stijgen. De exploitant van de goudmijn, een Roemeens-Australische joint venture, werkte volgens het rapport wel binnen de richtlijnen van de Roemeense regering. De reactie op de ramp wordt in het rapport adequaat genoemd, al wordt aangetekend dat het tien uur duurde voor de alarmberichten doordrongen tot de regionale autoriteiten die in het noorden het waterbeheer controleren. Het rivierensysteem in de omgeving van Baia Mare is vergiftigd, maar volgens het rapport kan dat mede liggen aan de milieu-verontreiniging die de regio al veel langer teistert. Voor de gezondheid van de mensen in het stroomgebied van de Tisza bestaat volgens het rapport op de langere termijn geen gevaar. De rivierbedding is verontreinigd met lood, koper en zink, maar meer onderzoek is nodig naar de gevolgen voor de gezondheid van de bevolking. De vervuiling met zware metalen is het resultaat van de mijnbouw in de Roemeense Karpaten.

De commissie beveelt in het rapport een nieuw ontwerp van het spoelsysteem van de mijn in Baia Mare aan. In het vervolg zouden minder giftige materialen als cyanide moeten worden gebruikt – in de EU is het gebruik van cyanide in de goudmijnbouw verboden – en er moet een nieuw plan voor noodsituaties worden opgesteld. Bovendien moet in Baia Mare het drinkwatersysteem worden verbeterd en moeten er maatregelen worden genomen om de bevolking sneller en beter te informeren over problemen. De Aurul-goudmijn is overigens gesloten. (AP)