Uitvinder zoekt markt voor sprekende lamp

Een apparaat om squashballen op te warmen en sprekende lampen. Het mondiale uitvinderdom presenteerde zich op zijn jaarlijkse beurs in Genève.

De hoogbejaarde Taiwanese uitvinder Chi-Lin Hsu is in een diepe slaap verzonken en niet wakker te porren. Op een tafeltje staat zijn uitvinding: een toiletpot waar een straaltje water uit komt. `Tegen aambeien', staat er bij. Zijn veel jongere collega Yu-Chao Chao krijgt maar niet genoeg van zijn driewielerfiets die met één pedaal kan worden voortbewogen. Bezoekers van de uitvindersbeurs in Genève, die deze week werd afgesloten, kunnen hem maar nauwelijks ontwijken.

Met 8500 vierkante meter is de 28ste uitvindersbeurs in Genève de grootste ter wereld. Dit jaar waren er een recordaantal exposanten: 686 uit 44 landen. Zo'n 35 procent noemt zich onafhankelijk uitvinder, de rest is in dienst van bedrijven of onderzoeksinstituten. Er kwamen 65.000 belangstellenden op af, ook algemeen publiek.

,,Uitvinders kunnen zo de reacties op hun vindingen peilen'', zegt woordvoerder Etienne Nusslé. De beursorganisatie laat de selectie van de vindingen aan de deelnemende landen over. Die laten zich vaak weer vertegenwoordigen door uitvindersorganisaties.

,,Je ziet de raarste dingen'', zegt Nusslé. ,,Maar men moet het wel erg bont maken willen we het weigeren. Er worden twee voorwaarden gesteld: er moet een octrooi zijn verleend, en de uitvinding mag niet eerder te zien zijn geweest.''

Het aanbod aan producten is divers. Landen als Roemenië, Polen en Rusland nemen op de beurs het meeste vloeroppervlak in beslag, maar concrete producten tonen ze niet. Op plakkaten staan cryptische omschrijvingen van zeer vage chemische preparaten.

Nederland heeft dit jaar geen grote vertegenwoordiging naar Genève gestuurd: alleen directeur A.H.M. Vermeulen van het Apeldoornse ProDuct Engineering staat er met zijn sprekende lampen. ,,Er zit een microfoontje in voor het inspreken van een boodschap. Als je de lamp aanzet kan hij je bijvoorbeeld verwelkomen.'' Geïnteresseerde fabrikanten hebben zich tot nu toe nog niet gemeld. ,,Philips is nog niet langs geweest'', zegt Vermeulen lachend.

Veel van wat in Genève wordt getoond heeft een hoog gimmick-gehalte: een warmeluchtdouche, een rollertje om tandpastatubes mee uit te knijpen, een apparaatje om in nauwelijks negen seconden squashballen mee op te warmen, een helm met ventilatie, een dobbelsteen met 24 vlakken, een vegertje om spinnen mee te vangen en een apparaat dat kinderwagens wiegt. Zelfs de klassieke muizenval ontbreekt niet.

Hoewel veel producten de lachlust opwekken, mogen hun commerciële kansen niet worden onderschat. ,,Op de uitvindersbeurs in Verenigde Staten stond ooit een man die een lolly had ontwikkeld die met behulp van een motortje om zijn as draaide'', zegt Peter Knight van het tijdschrift InventorsInvestors. ,,Je hoefde hem bij wijze van spreken alleen maar in de mond te stoppen. Op de laatste beursdag kreeg hij van een snoepfabrikant een miljoenencontract aangeboden. Dat bedrijf vond zich niet onderscheidend genoeg en zocht iets nieuws.''

Knight heeft een website in het leven geroepen (www.inventorsinvestors.com) waar particuliere uitvinders en geïnteresseerde bedrijven worden samengebracht. ,,Uitvinders hoeven nu niet langer te wachten op beurzen als deze, ze kunnen hun producten meteen laten zien.''

Het marktrijp maken van hun producten laten de meeste uitvinders aan commerciële partijen over. ,,Wereldwijd patent te koop'', adverteert de uitvinder van de roeifiets. De Portugees Fernando C. Oliveira zoekt een fabrikant die van zijn lompe ijzeren kaas-, vlees- en wortelsnijder een plastic prototype wil maken.

Tussen de duizenden vindingen zitten ook enkele juweeltjes: een om zijn as draaiend schroefje dat op waterkranen gemonteerd kan worden en van kleur verschiet als het water heter wordt dan veertig graden. Kinderen kunnen zo voor verbranding worden gewaarschuwd.

De Zwitser Werner Klaui toont hoe remblokken bij fietsen met behulp van een magnetisch veld elektriciteit opwekken: 12 watt bij een snelheid van 20 kilometer per uur. ,,Traditionele dynamo's genereren 2 tot 3 watt'', zegt Klaui.

De Grand Prix voor het origineelste idee ging dit jaar naar de Aqua Barrier van het Zweedse Geodesign: een hekwerk met waterdichte folie dat bescherming moet bieden tegen overstromingen. De vinding moet het gebruik van zandzakken overbodig maken. Op een video is te zien dat de het product al succesvol is gebruikt bij recente overstromingen in Keulen.

Tal van bedrijven zien in dergelijke producten grote mogelijkheden. Zo'n 45 procent van de in Genève getoonde producten vindt een commerciële bestemming. Met de contracten daarvoor is een bedrag van 60 miljoen gulden gemoeid. Volgens Nusslé wordt het voor uitvinders wel steeds moeilijker om hun uitvindingen te beschermen. ,,Het aanvragen van een octrooi wordt steeds duurder. We zien het aantal octrooien dan ook sterk teruglopen.''