Opgaan in de ultieme `fantasy'

Het fantasy-genre is bezig aan een comeback. Zo is een grote groep weer helemaal in de ban van de ring sinds de filmtrilogie The Lord of the Rings aangekondigd werd die vanaf kerst 2001 in de bioscopen moet gaan verschijnen. Daarnaast lezen tieners zich suf aan de absurd dikke delen van Robert Jordans Wheel of Time-serie en de kids aan de wilde avonturen van Harry Potter.

In computerspelletjes is het fantasy-element zo oud als de weg naar Rome. In Adventure (1979) voor de Atari 2600, bestuurde je een figuurtje ter grootte van één beeldpunt, maar toch was het al duidelijk dat je door ondergrondse kerkers struinde en met bizarre schepsels als Orcs en Goblins vocht. En ook de populaire, aanvankelijk slechts met pen en papier gespeelde, rollenspellen vonden hun weg naar de computer. Een echte mijlpaal was The Legend of Zelda (1986), het op Tolkien geïnspireerde fantasy-spel voor het Nintendo Entertainment System. Dat was het eerste epische avontuur waar je als speler helemaal in op kon gaan.

Een andere belangrijke reeks Ultima, was het geesteskind van de Amerikaan Richard Garriot. Hij programmeerde het eerste deel helemaal in z'n eentje en schiep daarmee de coherente wereld Britannia en hoofdrolspeler Avatar. Inmiddels is zijn Origin Studio zo groot geworden dat hij er zelf is vertrokken, volgens sommigen om zich eindelijk eens wat vaker als middeleeuwse koning te kunnen verkleden.

Het nieuws van Garriots vertrek kwam direct na het verschijnen van het laatste deel in de serie. Ultima IX: Ascension is het eerste Ultima-avontuur dat zich in een volledig driedimensionale omgeving afspeelt. Nog nooit was een spelwereld zo gedetailleerd, uitgebreid en tot de verbeelding sprekend. Je kunt Britannia als nooit tevoren verkennen, maar helaas is het technisch zo veeleisend, dat het zelfs op de krachtigste computer niet erg soepel draait.

Ook hadden de makers blijkbaar geen tijd om alles tot in de perfectie te polijsten. Dit spel is het slachtoffer van een spelontwerp dat gezien de beperkte ontwikkelingstijd en de huidige stand van de technologie te hoog gegrepen is. Liefhebbers kunnen natuurlijk niet zonder dit essentiële afsluitende hoofdstuk, maar voor de overige spelers schiet het ernstig tekort.

In een andere uithoek van het creatieve universum ontstaat een nieuw interessant subgenre: het online Role Playing Game (RPG). Deze spellen bestaan uit zeer omvangrijke fantasiewerelden op internet waar je voor een vast maandbedrag toegang toe krijgt. Je kiest een beroep of avontuur en gaat aan de slag. Zo ontstaat na verloop van tijd een online samenleving. Wat daar precies gebeurt en hoe verslavend het werkt, verschilt per spel. Dergelijke games kunnen maanden duren.

In het genre van online RPG's verscheen in de Ultima-reeks al het succesvolle Ultima Online en Sony kwam met Everquest. Squaresoft heeft aangekondigd dat de vooral in Japan populaire Final Fantasy-serie zich vanaf deel 9 volledig op internet zal gaan afspelen. En dan verscheen onlangs Asheron's Call van Microsoft. Dit spel zet een geloofwaardige virtuele wereld neer mede door het grote aantal mogelijkheden dat je als spelpersonage tot je beschikking hebt. En uiteindelijk bestaat realisme in een game uit de hoeveelheid interactie die je met je omgeving kunt hebben. Een virtuele kast kan er nog zo mooi uitzien – als hij niet geopend kan worden, is hij nep.

Ultima IX (prijs 100 gulden, minimaal: pentium II, 266 mhz en 64mb RAM, 600mb vrije ruimte!) en Asheron's Call (prijs nog niet bekend).