Muziek maken met gevonden geluid

De leden van Broadcast maken muziek met geluiden die zo uit de ether geplukt lijken. Onlangs verscheen hun debuut-cd, morgen staan ze op het London Calling-festival in Paradiso.

De muzikanten kondigen het zelf al aan: `Wij zijn pop, maar niet populair'. Trish en Tim (achternamen worden niet vermeld) zijn er bijna trots op. De vier leden van Broadcast zijn rond de dertig, noemen zich fanatieke muziekliefhebbers en opereren in de marge. ,,Er moeten honderden bands zijn zoals wij, die de muziek maken waar ze zelf van houden en eindeloos in de obscuriteit blijven'', zegt zangeres Trish.

In de door hypes en sensatiebeluste muziekbladen beheerste Engelse popwereld, is dus toch nog plaats voor een in allerlei opzichten ongrijpbaar groepje. De leden noemden hun debuut-cd niet voor niets The Noise Made By People, alsof het niet uitmaakt wie precies aan de oorsprong stond van de prachtige, vervluchtigende nummers die erop te vinden zijn. Broadcast gebruikt bijna uitsluitend geluiden van onduidelijke herkomst, en smelt ze samen tot ijle instrumentaties.

Het bijzondere aan de muziek van de groep uit Birmingham is dat het experimentele uitgangspunt (om zoveel mogelijk `gevonden geluiden' te gebruiken – zoals opnames van verkeer –, en alles eindeloos te bewerken met elektronische apparatuur) toch leidt tot muzikale liedjes. De onderkoelde zang van Trish, en de sensuele luiheid van de melodieën verwijzen eerder naar Dusty Springfield en Dionne Warwick dan naar andere, eigentijdse elektronische muziek. Het lijkt alsof Burt Bacharach ze een middagje is komen helpen.

Maar Bacharach is er niet aan te pas gekomen. Wie wèl, dat is onduidelijk. Want bij Broadcast bemoeit iedereen zich overal mee, en weten de leden uiteindelijk niet meer wie verantwoordelijk was voor welk idee, of welk muzikale element.

,,We zijn democratisch'', zegt Trish. ,,Iedereen bespeelt alle apparaten'', vult Tim aan, die tevreden zijn zojuist gekochte platen bekijkt. De samenwerking is bij Broadcast gebaseerd op een helder idee van wat wel of niet klopt. ,,Ieder van ons hoort meteen wat bij Broadcast past en wat niet. We hoeven er niet eens over te praten.'' zegt Tim. Is dat het gevolg van lang samenspelen? ,,Nee, vooral van elkaar heel goed kennen. En goed op de hoogte zijn van elkaars platencollecties. Want muzikale smaak, dat is waar het uiteindelijk om draait.'' zegt Trish. Tim: ,,We hebben zo langzamerhand een collectieve smaak ontwikkeld, met nog maar kleine individuele afwijkingen.''

,,Zonder letterlijk te citeren verwijzen we steeds naar bestaande geluiden.'' zeg Trish. ,,Daarom noemen mensen onze muziek ook wel soundtrack-muziek.'' Maar de nummers van Broadcast klinken eerder als ether-muziek; alsof allerlei door de ether zwevende klanken zijn opgevangen, en nauwkeurig tot een nieuwe vorm samengevoegd. De groepsleden blijken belangstelling te hebben voor mensen die in de jaren veertig en vijftig met de mogelijkheden van radioapparatuur experimenteerden. ,,In Engeland had je toen de Radiophonic Workshop.'' zegt Trish, ,,Dat bestond uit mensen die onderzochten wat het effect is van uitgezonden geluid. De regering financierde het onderzoek omdat ze wilden kijken of de radio wellicht ook als wapen kon dienen. Daar kwamen hele vreemde, voor ons inspirerende resultaten en geluiden uit.''

Met de eigentijdse radio heeft Broadcast een moeizame verhouding. Toen de groep een paar jaar geleden aan de opnames van de debuut-cd begon, drongen de producers aan op een `radiovriendelijke' stijl. ,,Dan mag een intro nog maar acht maten duren, in plaats van zestien.'' zegt Tim. Zo werd het ontstaan van The Noise Made By People een moeizaam gevecht met bemoeizuchtige producers, dat ongeveer vier jaar duurde.

,,We werkten met zes verschillende mensen, en steeds waren we ontevreden. Veel producers proberen iets hitgevoeligs van je muziek te maken, omdat dat goed staat op hun CV, en het haalt hun uurprijs omhoog.'' zegt Tim. Trish: ,,We waren verbijsterd toen we hoorden wat ze met onze liedjes hadden gedaan. Het klonk afschuwelijk. Als stomme indie-rock.'' Uiteindelijk besloot de groep de plaat zelf te produceren. Daarom moest eerst nog wat technische kennis van de opname-apparatuur onder de knie worden gekregen.

,,Maar het mooist vinden we `found noise', de gevonden geluiden'', zegt Trish. ,,Dan hangt Tim uit het raam van de studio, aan de rand van het centrum in Birmingham, en neemt het gedruis op dat van de straat opstijgt: een langsrijdende trein, fietsbellen, gepraat van mensen. Dat hebben we uitgewerkt tot een instrumentatie. Ik zing erbij, en zo werd het uiteindelijk een dromerig liedje.'' Dromerig en ontspannen zijn de woorden waarmee Tim en Trish hun muziek graag omschrijven. ,,We willen vooral vriendelijk klinken. Andere bands zijn al opgefokt genoeg.''

The Noise Made By People is verschenen bij PIAS (Warpcd65). Broadcast speelt 22/4 in Paradiso, Amsterdam.