Weg met de wereld

PANIEK OP WALL STREET en bloed in de straten van Washington. Niet eerder heeft een vergadering van het Internationale Monetaire Fonds onder zulke extreme omstandigheden plaatsgehad. Zo'n tienduizend activisten hebben deze week, enigszins gehinderd door forse regenval, geprobeerd de bijeenkomst van het IMF en de Wereldbank in Washington onmogelijk te maken. De Verenigde Staten beleefden, voor de tweede keer binnen een half jaar, massale protestacties tegen een internationale bijeenkomst op hun grondgebied. In Seattle liep het bij de ministersvergadering van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) uit op een bloedbad op straat en op een mislukking in de conferentiezaal. In Washington kon de vergadering doorgang vinden, ook al slaagde een aantal ministers van Financiën er niet in het belegerde IMF-gebouw binnen te komen.

De lentebijeenkomsten van het IMF en de Wereldbank worden al een kwart eeuw gehouden en zij hebben nog nooit enige aandacht getrokken, behalve van oerdegelijke monetaire en financiële deskundigen. Maar gesterkt door het `succes' van Seattle hadden Amerikaanse actiegroepen deze vergadering uitgekozen als het speerpunt van hun acties. Het IMF en de Wereldbank zijn in hun ogen de belichaming van het kwaad.

DE REGENBOOGCOALITIE van demonstranten vertegenwoordigt vakbonden, kerken, niet-gouvernementele organisaties, actiegroepen en politieke splinters. Voorzover er sprake is van een gemeenschappelijke noemer, is dat het verzet tegen het verschijnsel globalisering, waarbij de Wereldbank en het IMF verantwoordelijk worden gehouden voor armoede, vernietiging van de natuur, het verlies van (Amerikaanse) banen, kinderarbeid, sweat shops, milieuvijandige productiemethoden, uitbuiting van de Derde wereld, de schuldenlast van de armste landen en ga zo maar door.

Maar: de – voor het merendeel Amerikaanse – activisten demonstreren op de verkeerde plaats. Ze zouden in Kinshasa, Nairobi, Jakarta, Delhi, Lima of Brasília de straat op moeten gaan. In hoofdsteden van ontwikkelingslanden wordt beleid gevoerd dat ecologische vernietiging sanctioneert, een verbod op kinderarbeid verhindert, armoede niet aanpakt, ontwikkelingsgeld verspilt of dat op desastreuze wijze tot macro-economische crises heeft geleid waardoor leningen niet kunnen worden afgelost, schulden zich opstapelen en waarvan het volk de dupe is.

De Wereldbank en het IMF opereren deels als internationale financieel-economische hulpdienst, deels als alarmcentrale en deels als de uitvoerende arm van de grote Westerse landen. Er is zeker kritiek op het gevoerde beleid mogelijk, maar het overtuigt niet wanneer deze instellingen als zondenbok worden aangewezen voor alles wat in de wereld misgaat en niet deugt. De betogers in Washington hebben op zijn minst nog iets uit te leggen.