Mbeki: aids niet veroorzaakt door hiv

De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki heeft een vertrouwelijke brief gestuurd aan de leiders van de G7, de grootste industrielanden, waarin hij in striemende bewoordingen zijn controversiële standpunt over aids verdedigt. Mbeki is al langer van mening dat het verband tussen aids en hiv, het virus wat tot aids leidt, onbewezen is. In de uitgelekte brief, gedateerd 4 april en gisteren door The Washington Post gepubliceerd, vergelijkt hij degenen die hem hierom kritiseren met agenten van de voormalige ,,racistische apartheidstirannie''.

De Zuid-Afrikaanse leider legt uit dat zijn regering ter bestrijding van de aidsepidemie – bijna een kwart van de volwassen Zuid-Afrikanen is besmet – het accent legt op voorlichting en het propageren van veilige seks. De behandeling van patiënten komt op de tweede plaats. Mbeki zet uiteen dat aids in Afrika hoofdzakelijk via heteroseksuele contacten wordt overgebracht en daardoor een ander karakter heeft dan in het Westen. Volgens Mbeki zijn er misschien niet alleen sociale maar ook medische oorzaken voor dit verschil. Aids in Afrika wordt niet veroorzaakt door hiv, maar door een nog nader te bepalen factor, denkt Mbeki in navolging van een zeer kleine groep internationale onderzoekers.

Thabo Mbeki betitelt de kritiek uit medische en wetenschappelijk hoek op dit dissidente standpunt als ,,intellectueel terrorisme''. In de brief schrijft hij: ,,De enige vrijheid die we kennelijk hebben, is het eens te zijn met wat doorgaat voor gevestigde wetenschappelijke waarheden. Sommigen propageren hun ideeën met een religieuze verve, grenzend aan een fanatisme dat werkelijk angstaanjagend is.''

De Amerikaanse regering heeft heel voorzichtig gereageerd op Mbeki's missive. Hoewel niemand in Washington het standpunt van Mbeki deelt, sprak de Amerikaanse onderminister voor Afrika, Susan Rice, waardering uit voor zijn brief. ,,Mbeki's boodschap luidt dat aids in Afrika een gigantisch probleem is'', zei Rice. Maar in Zuid-Afrika zelf oogstte Mbeki felle kritiek. ,,Zijn visie is gevaarlijk en kan leiden tot gevallen van aids die anders voorkomen hadden kunnen worden'', stelt de Zuid-Afrikaanse Medische Associatie in een verklaring.