Monopolie in agrochemie

AstraZeneca en Novartis hebben aangekondigd dat ze hun divisie `agrochemie' willen samenvoegen en onderbrengen in een nieuw bedrijf. Het bedrijf, dat de naam Syngenta krijgt, wordt de grootste producent van gewasbeschermingsmiddelen met een verwachte jaaromzet van 6,9 miljard dollar. Het is daarmee anderhalf keer zo groot dan Aventis, dat eind 1998 onstond door de fusie van Rhône-Poulenc en AgrEvo. Aventis was tot voor kort de grootste producent van gewasbeschermingsmiddelen.

De Europese mededingingsautoriteiten onderzoeken op het moment of Syngenta niet een te groot marktaandeel zal krijgen. De Financial Times meldde onlangs dat het onderzoek vanwege zijn complexiteit nog wel enkele maanden zal duren. AstraZeneca en Novartis, die nu als farmaceutische bedrijven door het leven gaan, verwachten na de zomer groen licht te krijgen voor hun plan.

Het plan van AstraZeneca en Novartis schetst de veranderde opvatting over agrochemie. Een aantal jaren geleden riepen bedrijven nog dat agrochemie- en farmacie zich zo goed lieten combineren. Er was synergie mogelijk en de bindende factor heette biotechnologie. In de ontwikkelingsfase van zowel gewasbeschermingsmiddelen en medicijnen zou biotechnologie van nut kunnen zijn.

Een aantal bedrijven, waaronder AstraZeneca en Novartis, komt terug van die uitspraak. De farmacie kent een veel hoger rendement (20 tot 25 procent) dan de agrochemie (10 tot 15 procent). Dus richten sommige bedrijven zich liever helemaal op de ontwikkeling van medicijnen. Bovendien blijkt het op de markt brengen van een medicijn toch iets heel anders te zijn dan het vermarkten van een bestrijdingsmiddel. Daarnaast kampt de agrochemie met een wat negatief imago, door de onrust die er is ontstaan omtrent genetisch gemanipuleerde gewassen. Bedrijven als DuPont, Novartis en Monsanto ontwikkelen dergelijke gewassen en verkopen ze in combinatie met een bestrijdingsmiddel uit eigen huis. Critici vrezen voor monopolieposities. Het farmaceutisch bedrijf American Home Products, onlangs opgekocht door Pfizer, deed zijn agrochemie-tak (Cyanamid) enkele weken geleden van de hand. Monsanto, dat waarschijnlijk samengaat met Pharmacia & Upjohn, denkt er ook over om zijn farma- en agrochemie-tak te splitsten. En de farmacietak van het Amerikaanse chemieconcern DuPont vormt samen met het Frans-Duitse Aventis een Europese alliantie voor het ontwikkelen en verhandelen van farmaceutische producten.