Melkert attaqueert Dijkstal in minderhedendebat

VVD-leider Dijkstal heeft zijn kritiek op falend integratiebeleid voor minderheden, zoals enkele weken geleden publiekelijk verwoord, ,,niet waargemaakt'' in de Tweede Kamer. Die conclusie trok GroenLinks-leider Rosenmöller gisteren, op de eerste dag van het debat tussen fractieleiders en het kabinet, naar aanleiding van het essay Het multiculturele drama van Paul Scheffer.

Drie weken geleden, op een VVD-bijeenkomst in Cuyk en in een vraaggesprek met NRC Handelsblad, had Dijkstal fel uitgehaald naar coalitiepartner PvdA, die geen steun zou geven aan maatregelen om de positie van minderheden in het onderwijs en op de arbeidsmarkt te verbeteren. Uitgedaagd door Rosenmöller wilde Dijkstal deze kritiek in de Kamer niet in dezelfde scherpe bewoordingen herhalen. PvdA-fractieleider Melkert greep de interventie van Rosenmöller aan om Dijkstal te veroordelen voor de wijze waarop hij eerder verwijten had gemaakt aan het adres van de PvdA. Melkert had tot dusver geweigerd rechtstreeks te reageren op de uitlatingen van de VVD-leider.

Melkert sprak teleurgesteld over Dijkstal ,,die wij niet kennen als iemand die onwaarheden aan elkaar rijgt, zoals hij heeft gedaan''. Dijkstal had onder meer aangevoerd dat een wettelijke regeling voor inburgering het enige succes van het vorige kabinet was geweest in het integratiebeleid. Melkert noemde het ,,ontzettend jammer'' dat Dijkstal voorbijging aan een reeks andere initiatieven van Paars-I. ,,Waar heeft de heer Dijkstal het voor nodig om het op deze wijze aan de orde te stellen?''

Eerder in het debat was tussen Melkert en Dijkstal een vinnige woordenwisseling ontstaan over maatregelen om de afstand tussen uitkering en inkomen te vergroten, zodat werklozen eerder een betaalde baan zouden accepteren. De werkloosheid onder allochtone groepen ligt, gemiddeld genomen, drie- tot vijfmaal boven het landelijk gemiddelde. De VVD-leider refereerde aan uitspraken van zijn fractiegenoot Wilders, eerder deze week gedaan, om de koppeling van loon en uitkering gedeeltelijk ongedaan te maken als middel om de zogenoemde armoedeval te bestrijden.

Melkert wees erop dat hiervoor al maatregelen zijn genomen via het nieuwe belastingstelsel. De PvdA-fractieleider zei het ,,zeer te betreuren'' dat de VVD ,,mensen met een WAO-uitkering en een bijstandsuitkering in inkomen erop achteruit wil laten gaan om ervoor te zorgen dat andere mensen aan het werk komen''.

Alle fractieleiders deden voorstellen om de integratie van minderheden te bevorderen. Voor een deel betreft het maatregelen die al in behandeling zijn bij de diverse departementen en Kamercommissies. Een groot probleem bij het integratiebeleid is dat het `verkokerd' en `gefragmentariseerd' wordt gevoerd, waarbij departementen als Onderwijs, Sociale Zaken en VWS vaak onvoldoende samenwerken.Melkert wees op problemen bij inburgeringsprogramma's: ,,Wie [deze problemen] tot zich neemt, wendt zich naar adem snakkend af, bedwelmd door de walmen die elkaar verstikkende bureaucratieën verspreiden''. Alle fractieleiders wezen op het grote belang van onderwijs in de Nederlandse taal als bijdrage aan succesvolle integratie.INTEGRATIE

De PvdA, D66 en GroenLinks vragen extra maatregelen van het kabinet om de `voorschoolse opvang' van kinderen beneden de vier jaar te stimuleren. Dit moet bijdragen aan een versnelde ontwikkeling van het Nederlands bij jonge allochtone kinderen. De VVD vraagt extra inspanningen voor een minder theoretisch, praktischer gericht (voorbereidend middelbaar) beroepsonderwijs.

CDA-leider De Hoop Scheffer werd in het debat scherp aangevallen op zijn suggestie om Nederlandse ambassades te betrekken bij oriënatieprogramma's voor buitenlanders die zich in Nederland willen vestigen. D66-leider De Graaf bestempelde zit als ,,een onzinnig voorstel''.

Een aantal fractieleiders sprak complimenten uit voor publicist Paul Scheffer, door wiens artikel de integratieproblemen `hoger op de politieke agenda' zijn gekomen. Daarnaast was er ook kritiek op Scheffer, onder meer van PvdA'er Melkert die niet wilde spreken van een multicultureel ,,drama, vervuld van noodlot'', maar van een ,,feuilleton vol strijd''. Melkert sprak van ,,een herkenbare vraag, omdat die in de twintigste eeuw voortdurend aan de orde is geweest.''

D66-leider De Graaf constateerde enerzijds dat ,,het de politiek niet is gelukt de schijnwerper zo goed te richten'' op de problemen van de multiculturele samenleving. Maar anderzijds noemde De Graaf de stelling van Paul Scheffer dat sociale ongelijkheid en segregatie ,,wordt gestimuleerd door veronachtzaming van onze eigen nationale cultuur, taal en geschiedenis op zijn minst aanvechtbaar''. De Graaf bestempelde de Nederlandse samenleving als ,,een dominante heersende cultuur [...] die in zekere zin intercultureel is en zeker geen afgesloten kast waarin het vaderlandse tafelzilver wordt bewaard. Wij mogen vragen van mensen om daarmee om te gaan - allochtoon en autochtoon.''

TOESPRAKEN:pagina 6 en www.nrc.nl/DenHaag

De complete bijdragen van de fractieleiders aan het integratiedebat zijn te lezen via www.nrc.nl/DenHaag, inclusief de letterlijke weergave van enkele interruptiedebatten. Zie ook het dossier `multiculturele samenleving' via www.nrc.nl.