VVD ligt dwars bij Vreemdelingenwet

Tussen de fracties van de paarse regeringscoalitie blijft onenigheid bestaan over de termijn waarop asielzoekers een definitieve verblijfstitel kunnen krijgen. Dat bleek gisteren tijdens een dertien uur durend debat in de Kamer met staatssecretaris Cohen (Justitie).

De fracties debatteerden gisteren over de Vreemdelingenwet, die per 1 januari van het volgend jaar van kracht moet worden.

Hoewel VVD-woordvoerder Kamp de wet kwalificeert als een `doordacht, zorgvuldig voorbereid geheel', bleek gisteren dat zijn fractie het op talloze essentiële punten oneens is met de strekking van de wet. Zo wil de VVD-fractie dat als zodanig erkende asielzoekers pas na vijf jaar eventueel een vaste verblijfsvergunning kunnen krijgen en niet al na drie jaar, zoals de wet zegt. Kamp is ervan overtuigd dat een termijn van drie jaar een `aanzuigende werking' heeft. Nederland zou daardoor binnen de EU te aantrekkelijk blijven voor asielzoekers. Kamp kan daarbij rekenen op de steun van de fractie van het CDA blijkens de woorden van woordvoerder Wijn.

Kamp baseert zich met zijn keus voor vijf jaar volgens eigen zeggen op het regeerakkoord. Dat rept weliswaar niet van een uitgesproken termijn, maar Kamp meent die termijn uit de tekst te kunnen afleiden. Cohen komt echter volgens dezelfde denkwijze op drie jaar en kan daarbij rekenen op de steun van PvdA, D66, GroenLinks en SP. Cohen blijft er van uitgaan dat alle erkende asielzoekers een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, die na drie jaar eventueel wordt omgezet in een permanente vergunning. Twee jaar later kan de asielzoeker een vestigingsvergunning krijgen. Dat is weliswaar bij elkaar opgeteld vijf jaar, maar zodra een asielzoeker na drie jaar een vaste verblijfsvergunning heeft, zal hij in de praktijk niet meer terug hoeven naar zijn land van herkomst, aldus Cohen.

PvdA en D66 verwijten coalitiepartner VVD bovendien dat deze asielzoekers die eigenlijk een tijdelijke verblijfsvergunning moeten krijgen, in de zogeheten ontheemdenregeling wil drukken. De asielzoekers zouden op die manier buiten de asielprocedure blijven en direct terug kunnen naar hun land van herkomst als de situatie daar is verbeterd.

Kamp vindt dat asielzoekers uit bijvoorbeeld Afghanistan, maar in feite ook Somalië, Ruanda, een stukje Irak, Burundi en Sierra Leone, die nu een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, in zo'n `voorportaal' moeten worden gezet zonder direct zicht te hebben op een verblijfsstatus. Nederland voert voor vluchtelingen uit deze landen een speciaal beleid, dat volgens Kamp ten onrechte wordt doorgezet als het niet meer te rechtvaardigen is.

De vaste Kamercommissie voor Justitie die gisteren de technische kanten van de wet behandelde, slaagde er niet in alle aspecten af te handelen en besloot de beraadslagingen na het paasreces voort te zetten. Als het technische debat is afgehandeld buigt de plenaire vergadering van de Tweede Kamer zich nog eens over de politieke aspecten van de nieuwe wet.