`Ruimteschild zou eind van Start II zijn'

Rusland blijkt voorwaarden te hebben verbonden aan zijn goedkeuring, vorige week, van het START II-verdrag voor nucleaire ontwapening.

Waarnemend (en aankomend) president Vladimir Poetin zei gisteren dat het START II-verdrag volgens de tekst van de ratificatiewet waarmee het verdrag vorige week werd aangenomen door het Russische parlement, ongeldig wordt als de Amerikaanse regering plannen doorzet voor een nieuw verdedigingssysteem tegen ballistische raketten, het National Missile Defense-programma, bijgenaamd `Starwars-2'. Poetin zei dit gisteren in Londen, waar hij zijn eerste officiële buitenlandse bezoek aflegde bij premier Tony Blair en koningin Elizabeth. ,,Als dat [ruimteschild] in Europa wordt ingezet, voelt Rusland zich niet gehouden aan de voorzieningen van START II'', aldus Poetin op een persconferentie na een drie uur durend overleg in Blairs ambtswoning, Downingstreet 10.

De Doema, het Russische parlement, keurde vrijdag na zeven jaar talmen en na een debat achter gesloten deuren het START II-verdrag goed dat een halvering bepaalt van de Russische en Amerikaanse strijdkrachten tot 3.500 kernkoppen elk. De ratificatie is uitgelegd als gebaar van Russische goede wil aan de vooravond van eerste Poetins reis naar het Westen, die in het teken stond van de kwestie-Tsjetsjenië en Russische bezwaren tegen het Amerikaanse `raketschild'.

Dat moet het vasteland van de VS waarschuwen voor en beschermen tegen ballistische raketten, die mogelijk kunnen worden afgevuurd vanuit `boevenstaten' in Azië of het Midden-Oosten. Maar het kan in praktijk ook raketten uit Rusland onderscheppen. Volgens Rusland is het schild daarom in strijd met het Anti-Ballistic Missile-verdrag (ABM) uit 1972, dat een strategisch verdedigingssysteem verbiedt om de wederzijdse nucleaire afschrikking tussen de supermachten intact te houden en daarmee de vrede.

Poetin oefende gisteren druk uit op premier Blair niet in te stemmen met het Amerikaanse verzoek een Britse radarbasis te moderniseren om die in het verdedigingsnet in te passen. De radar, Flyingdales in Yorkshire, die ook nu al wordt gebruikt door de VS, moet raketten boven Europa vroeg oppikken en volgen, waarna raketten in Amerika ze onderscheppen.

Blair zei gisteren tegen de BBC geen besluit te hebben genomen over deelname van zijn land, zelf een kernmacht, in `Starwars-2'. Wel zei hij te willen ,,bemiddelen'' tussen de VS en Rusland over de kwestie.

Poetin verdedigde gisteren zijn militaire ingreep in Tsjetsjenië als een strijd tegen ,,islamitisch terrorisme'', dat hij ,,onze gemeenschappelijke vijand'' noemde. Volgens Poetin durven sommige Europese leiders Rusland niet te steunen uit vrees dat ze ,,hun eigen moslim-minderheden'' van zich vervreemden. Dat is ,,verkeerd'', aldus Poetin, die zei dat West-Europa daarvoor wel eens ,,een zware tol'' zou moeten betalen. Londen heeft de mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië minder scherp veroordeeld dan de Franse en Duitse regeringen. Zo'n honderd demonstranten, merendeels Tsjetsjenen, riepen gisteren in Londen leuzen tegen Poetin.