Premier Italië D'Alema wil morgen aftreden

De Italiaanse premier Massimo D'Alema wil morgen zijn aftreden aankondigen in een politieke crisis die vervroegde verkiezingen nodig kan maken. D'Alema is na slechte resultaten bij regionale verkiezingen het vertrouwen van veel bondgenoten binnen de centrum-linkse coalitie kwijtgeraakt.

De premier bood gisteravond al zijn ontslag aan in een gesprek met president Carlo Azeglio Ciampi. Deze stuurde hem door naar het parlement, omdat hij dat het juiste toneel vindt voor een crisis. De premier zou morgen een verklaring afleggen in de Senaat. Uit het feit dat geen vertrouwensstemming is gepland, blijkt dat D'Alema geen ruimte ziet om aan te blijven.

De rechtse oppositie wil zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen. ,,Het resultaat is onweerlegbaar, de soevereiniteit moet weer worden teruggegeven aan het volk'', zei de oppositieleider en mediamagnaat Silvio Berlusconi. ,,Deze regering heeft geen legitimatie meer om door te regeren.''

D'Alema probeert vervroegde verkiezingen juist te voorkomen. ,,Ontbinding van het parlement zou een bijzonder ernstige vergissing zijn'', zei de premier na zijn gesprek met Ciampi. Omdat de regionale verkiezingen geen invloed hebben op de zetelverdeling in het parlement, ziet hij ruimte voor centrum-links om te blijven regeren.

D'Alema kampte voor kerstmis al met een crisis binnen de coalitie, die hij met wijziging van een aantal ministers wist te bezweren. Maar gisteren keerden bijna alle coalitiegenoten zich van hem af. De overwinning voor rechts wordt gezien als een persoonlijke nederlaag voor D'Alema, die zijn prestige had verbonden aan de regionale verkiezingen. Ook bondgenoten interpreteren de uitslag als een teken dat D'Alema, een voormalige communist, onvoldoende aanslaat bij kiezers in het politieke midden om met succes de centrum-linkse coalitie te kunnen blijven aanvoeren.

Partijtjes proberen referendum te voorkomen

Het debat over eventuele vervroegde verkiezingen wordt ingewikkeld doordat voor 21 mei een referendum gepland staat over hervorming van de kieswet. De uitslag daarvan staat vast: bij eerdere referenda heeft een overweldigende meerderheid van de kiezers gekozen voor een politiek tweestromenland, dat minder ruimte laat voor politieke intriges van kleine partijen. Als er vervroegde verkiezingen komen, vervalt dat referendum. Kleine partijen die nu meeregeren met D'Alema, zouden daar enorm voordeel bij hebben omdat hun politieke rol niet wordt aangetast. Zo heeft de socialistische partij al laten weten dat steun voor doorregeren ondenkbaar is als een nieuw kabinet de referenda wil laten doorgaan. Maar D'Alema zei juist dat het referendum prioriteit moet krijgen, ongeacht de uitkomst van de crisis. ,,Het is de plicht van het parlement om Italië een systeem te geven dat grotere stabiliteit en meer gezag verleent aan een regering,'' zei D'Alema.