Adelmund tegenover leraren

Staatssecretaris Adelmund en verzamelde leraren waren het gisteren totaal oneens over de toekomst van allochtone leerlingen.

Karin Adelmund gaat zitten op het podium van de Balie, gisteravond in Amsterdam, en stroopt haar mouwen op. De avond heeft als thema `Het verdriet van Adelmund' en de staatssecretaris van onderwijs zal twee uur lang worden ondervraagd door Chris Kijne van de VPRO.

De aanleiding is de documentaireserie `Lotsbestemming' over allochtone jongeren die een weg proberen te vinden in het onderwijs. Adelmund kijkt naar een fragment: een jongetje van een jaar of negen in een gesprek met een decaan van het Montessori College Oost. Het jongetje spreekt gebrekkig Nederlands, maar net voldoende om de decaan te vertellen dat hij zo graag naar de mavo wil, en niet, alsjeblieft niet naar het vbo. Hij heeft geen interesse in techniek, zegt hij, liever leert hij geschiedenis en aardrijkskunde. De decaan laat hem zijn rapport zien, loopt hardop zijn cijfers langs. ,,Niemand op deze school ziet jou op zo'n hoog niveau examen doen.'' Het jongetje stamelt. De decaan, meedogenloos: ,,Zet de mavo maar uit je hoofd.''

Of allochtone kinderen soms systematisch worden ondergewaardeerd, vraagt de gespreksleider. Adelmund beantwoordt de vraag door hartstochtelijk te vertellen over de moed van allochtonen, die tegen de verdrukking in presteren. Dat ze ook via het vbo arts of advocaat kunnen worden, dat hun dromen levend gehouden moeten worden. Het lijkt alsof ze bedoelt: mijn dromen.

Kinderen wíllen niet naar het vbo, ouders sturen hun kinderen er niet heen. Vbo, dat vinden ouders een school voor kinderen die niets anders kunnen. Dat zeggen de leraren, de onderzoekers en de schooldirecteuren in de zaal. Adelmund wil er niets van horen. ,,Ik wil af van het beeld dat het vbo de underdog is.'' Ze vindt dat de critici het theezakjesmodel hanteren. ,,Bovenin de onderwijspiramide is de thee sterk, onderin is het een slap aftreksel.''

Het vmbo, de nieuwe samenvoeging van vbo en mavo die dit jaar is geintroduceerd, is nu al mislukt, zeggen directeur Pieter Hettema van de Montessori scholengemeenschap Amsterdam en onderzoeker Jan de Groot, die eerder berekende dat een groot deel van de kinderen die nu op het vbo zitten de nieuwe schoolvorm niet aankunnen. Directeur Hettema: ,,Scholen houden mavo en vbo nog steeds gescheiden, de leerlingen zitten in aparte gebouwen. Van een fusie is geen sprake''

Adelmunds, kregelig: ,,Die geluiden moeten ophouden.'' Gabi van der Mee van het Onderwijsblad probeert het nog een keer. Ze deed weken onderzoek naar het nieuwe vmbo, en ook in de nieuwe vorm blijft het een ,,vuilnisvat''. Adelmund wil het niet horen. ,,Dat soort geluiden zitten in uw hoofd.''