Protest Maleisië tegen Mahathir blijft beperkt

Enkele honderden demonstranten, en geen duizenden waarop de oppositie had gehoopt, zijn zaterdag in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur de straat op gegaan om te protesteren tegen de veroordeling, een jaar geleden, van oud-minister van Financiën Anwar Ibrahim. Daarbij zijn 45 mensen opgepakt, terwijl de Maleisische autoriteiten vrijdag al arrestatiebevelen hadden uitgevaardigd tegen drie leiders van de oppositionele Parti Keadilan Nasional.

De vroegere minister van Financiën Anwar, tevens vice-premier en beoogd opvolger van de Maleisische premier Mohamad Mahathir, viel in het najaar van 1998 in ongenade, onder andere omdat hij met de premier van mening verschilde over het financieel-economische beleid. Hij werd gearresteerd en op 14 april van het vorig jaar veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf wegens machtsmisbruik. Tegen hem loopt nog een proces wegens sodemie. Zowel in binnen- als buitenland is de rechtsgang tegen Anwar twijfelachtig genoemd en bestempeld als politiek geïnspireerd complot.

De zaak-Anwar heeft in Maleisië geleid tot een kortstondige opleving van het – van oudsher verbrokkelde – verzet tegen het bewind van Mahathir, die al achttien jaar aan de macht is in Maleisië en die sinds de val van de Indonesische president Soeharto in mei 1998 de langstdienende regeringsleider in Azië is. Anwars vrouw Wan Azizah Wan Ismail richtte vorig jaar de Parti Keadilan Nasional (de partij van `nationale rechtvaardigheid') op. Maar bij de verkiezingen van afgelopen november boekte haar partij slechts een bescheiden succes; de grootste winst die de oppositie boekte ging naar de islamitische partij PAS waarmee de Keadilan en nog twee andere, ideologisch en etnisch sterk uiteenlopende partijen samenwerken binnen het zogeheten `Alternatieve Front'. De coalitiegenoten binnen de front zijn vooral verenigd in hun kritiek op Mahathir, maar voeren geen duidelijke, gezamenlijke strategie.

De demonstratie van afgelopen weekeinde, die zaterdag begon na het middaggebed, was niet zo massaal als de Keadilan had gehoopt. Naar schatting hadden zich zaterdagavond zo'n 400 mensen verzameld bij een belangrijke moskee in Kuala Lumpur. Ze riepen slogans als `reformasi' (hervormingen) en `vernietig Mahathir'. Volgens de organisatoren was de tegenvallende opkomst te wijten aan het optreden van de politie. Vrijdag al werden enkele leiders van de Keadilan opgepakt. De vice-voorzitter van de partij, Tian Chua, werd gisteren gearresteerd nadat hij vrijdag geen gehoor had gegeven aan een bevel zich te melden bij de politie. Zaterdag trad de politie hard op tegen de demonstranten: met een waterkanon en met traangas werd de menigte verspreid, en tientallen demonstranten werden zaterdag en zondag opgepakt. De regeringsgezinde kranten gaven vanochtend blijk van hun opluchting: ze repten over `het machtsvertoon (van de oppositie) dat er niet was'.