Oekraïners steunen hun president

De Oekraïense president Leonid Koetsjma heeft bij het referendum over de beknotting van de macht van het parlement gisteren een grote zege behaald. Meer dan tachtig procent van de kiezers stemde in met zijn voorstellen.

De Oekraïeners moesten gisteren in een fel omstreden referendum hun mening geven over vier vragen. Koetsjma stelde voor de president in staat te stellen het parlement naar huis te sturen als het niet in staat is een werkzame meerderheid te vormen of de begroting aan te nemen. Hij stelde verder voor de parlementaire onschendbaarheid van parlementariërs op te heffen, zodat ze voortaan juridisch kunnen worden vervolgd, de omvang van het parlement terug te brengen van 450 naar 300 leden en een tweede kamer in het leven te roepen.

Hoewel vandaag nog niet alle stemmen waren geteld is duidelijk dat Koetsjma op al deze vier vragen bij het referendum een meerderheid van minimaal 82 procent van de stemmen heeft gekregen. De opkomst was bovendien met ongeveer 75 procent van het electoraat zeer hoog. (AFP)

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe:

Het referendum was de climax van een strijd om de macht tussen de president en het parlement die jaren heeft geduurd. De afgelopen jaren is het parlement gedomineerd geweest door communisten en hun bondgenoten, die weinig hebben nagelaten om hervormingen zoveel mogelijk tegen te houden – dit tot woede van Koetsjma. De linkse krachten hebben zich tot het uiterste ingespannen om het referendum (,,een faillissement van de democratie'') te voorkomen. Aanvankelijk had Koetsjma de Oekraïeners zes vragen willen voorleggen. Twee vragen werden echter eind maart voor het Constitutionele Hof geschrapt, omdat ze in strijd zouden zijn met de Oekraïense grondwet. Koetsjma had de bevolking willen vragen of ze vertrouwen heeft in het parlement en of ze een referendum een goede methode vindt om de grondwet te wijzigen.

Het is nog geenszins zeker of Koetsjma na het referendum van gisteren zijn zin krijgt, want volgens de grondwet heeft het parlement het laatste woord over de vraag of de resultaten van een referendum ook daadwerkelijk moeten worden uitgevoerd. Hoewel zich onder de dreiging van het referendum enkele maanden geleden voor het eerst een pro-Koetsjma-meerderheid heeft gevormd in het parlement, is het nog geenszins zeker of een meerderheid van de parlementariërs zal instemmen met een beperking van hun eigen bevoegdheden, inclusief een opheffing van hun parlementaire onschendbaarheid. ,,Kalkoenen stemmen niet voor kerstmis'', zei onlangs een diplomaat in Kiev.

Bovendien telt president Koetsjma's coalitie op het ogenblik 260 leden, terwijl er ten minste driehonderd stemmen nodig zijn om de resultaten van het referendum daadwerkelijk in de grondwet op te nemen.