Mark (15) werkt en dat gaat prima

Niet iedereen staat achter het voorstel van staatssecretaris Adelmund (Onderwijs) om ongemotiveerde leerlingen vanaf veertien jaar te laten werken. Maar volgens de pleegmoeder van Mark was het zijn redding.

Voor Mark (15) was school een doffe ellende, zegt zijn pleegmoeder Marijke de Vreugd. ,,Op de basisschool ging het al moeizaam. Daarna ging hij naar een school voor moeilijk lerende kinderen (MLK) en daar liep het helemaal spaak.'' Kinderen die problemen hebben met leren, willen zich op een andere manier manifesteren, denkt De Vreugd. ,,Die gaan de bink uithangen en spijbelen. Ze hangen op straat rond en, geloof me, dat is dan een moeras van narigheid.''

De Vreugd zag maar één oplossing: Mark moest van school en aan het werk. ,,Hij werkte al op zaterdag en in de vakanties bij taugékwekerij Wiver in zijn woonplaats Sassenheim.

De Vreugd: ,,Op die dagen was hij in zijn element. Hij kon zijn energie kwijt en hij voelde zich gewaardeerd. Op zijn veertiende heb ik hem van school gehaald. Zijn juffrouw, een bekakt mens met een half brilletje, was er faliekant tegen. Maar ik heb er geen moment spijt van gehad.''

Kinderen die niet gemotiveerd zijn om te leren, moeten op hun veertiende deels kunnen gaan werken, stelde staatssecretaris Adelmund eind vorige week voor. Als ze in de praktijk leren en minder theorievakken hoeven te doen, kun je ze binnen de school houden. De reacties op het voorstel zijn wisselend. De Amsterdamse wethouder Van der Aa staat erachter. Hij ziet het als een goede oplossing voor met name allochtone dropouts in zijn stad die de vele theorievakken op het nieuwe voorbereidende middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), een samenvoeging van het vbo en de mavo, niet aankunnen.

Maar niet iedereen is positief. Verschillende partijen plaatsen kanttekeningen. Met name D66 reageerde verontwaardigd. Als teveel kinderen het op het vmbo niet zullen redden, moet dáár wat aan gebeuren, vindt Lambrechts. Niet alleen zij, ook de Onderwijsraad, heeft al veel eerder kanttekeningen geplaatst bij het vmbo, zegt ze. ,,Dan kan Adelmund niet die waarschuwingen negeren en dan nu opeens een nieuwe `werkend leren'-route gaan maken voor de kinderen die het niet kunnen bijbenen.''

Lambrechts vindt het niet gek dat werkgevers staan te springen om ,,veertienjarige vakkenvullers''. ,,Maar we moeten iets verder vooruit kijken. Wat gebeurt er met die jongeren als het economisch weer wat minder gaat? Dan vliegen ze er als eerste uit en staan ze zonder opleiding op straat.''

Mark maakt zich niet druk over zijn gebrek aan diploma's. Hij vindt het werken bij Wiver veel beter dan stilzitten op school. ,,Je ken je eigen lekker uitleven'', zegt hij. Vooral op de heftruck rijden, vindt hij leuk. En hij verdient er goed mee. ,,Duizend gulden per maand'', zegt hij trots. ,,Ik ben vast aan het sparen voor een auto.''

Hans van Steenbergen, Mark's chef, is tevreden over hem. ,,Je moet hem hier en daar een beetje bijsturen, maar hij doet zijn best. Hij weet dat hij anders zijn biezen kan pakken. Op school helpt zo'n dreigement niet, maar hier werkt het prima, want hij wil niet weg.''

We hebben het enorm getroffen met zijn baas, zegt De Vreugd. ,,Pubers nemen niets meer van hun ouders aan. Als er dan een buitenstaander is waar ze respect voor hebben, kan dat enorm helpen.'' Natuurlijk, zegt ze, is het beter als een veertienjarige op school zit. ,,Maar dat is nu eenmaal niet voor iedereen weggelegd.'' Dus neemt ze het voor lief dat Mark spelfouten maakt. ,,Want sinds hij werkt is het weer een heerlijk ventje.''

Stemmingwww.nrc.nl/DenHaag