Je bent jong, zakelijk en zoekt een partner

De Doema ratificeerde gisteren eindelijk START II. Morgen bezoekt president Poetin Londen. De pragmaticus Poetin wil de deur naar Europa openhouden – en Tony Blair ziet hem graag over de drempel komen.

Vladimir Poetin, de nieuwe president van Rusland, bezoekt op zijn eerste buitenlandse reis sinds de verkiezingen morgen en maandag de Britse premier Tony Blair in Londen. Dat is geen toeval. Beide leiders, die elkaar vorige maand in St Petersburg troffen, hebben veel bij elkaar te winnen.

Poetin kan de Angelsaksische helft van de NAVO aftasten zonder de indruk te wekken dat hij nederig geloofsbrieven komt aanbieden bij president Clinton, de uitgaande man. En Blair, vastbesloten een hoofdrol op het Europese toneel te spelen, wil graag aan de wieg staan van ,,een potentieel keerpunt in de relatie van de Europese Unie met Rusland'', zoals zijn woordvoerder het noemt.

Vanuit het Kremlin bezien is de keus voor Londen een rationele. Poetin wil de deur naar het Westen ophouden, ondanks de veroordelingen die hem vanwege de brute Kaukasus-oorlog ten deel vallen en uit Londen klinken die een stuk minder hard dan, zeg, uit Parijs. Zeker, Blair is ,,openlijk bezorgd'' over het martelen en moorden, maar gelooft ook dat een ,,geëngageerde instelling beter werkt dan het isoleren van de Russen, die overigens een reëel probleem hebben in Tsjetsjenië''. Dat Blair hoopt op ,,een strategische relatie'' moet Poetin als muziek in de oren klinken.

Hij hád natuurlijk eerst bondskanselier Gerhard Schröder aan zijn borst kunnen drukken, maar dan zou Poetin aan het thuisfront de indruk wekken teveel op zijn voorganger Boris Jeltsin te lijken, die altijd een show maakte van zijn vriendschap met Helmut Kohl. En de nieuwe Kremlinleider doet er juist alles aan om zich te onderscheiden van de zieke, onberekenbare tsaar die zelden op zijn werk verscheen.

Deze week wist hij twee slepende kwesties uit het Jeltsin-tijdperk pragmatisch op te lossen. Zeven jaar na de ondertekening wist hij het parlement ertoe te bewegen het wapenbeheersingsverdrag START-II te ratificeren. En de verzuurde relatie met Polen werd verbeterd met één enkel telefoontje waarin Poetin de Polen openheid beloofde over de kwestie-Katyn, de massamoord op 21.000 Poolse officieren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Zo is Tony Blair voor Poetin de natuurlijke keuze, een leider van zijn leeftijd – Poetin is 47, Blair wordt dat volgende maand – met een zakelijke, mogelijk verwante managementstijl die waarschijnlijk niet snel van het politieke toneel zal verdwijnen. Het Kremlin heeft met succes actief naar hem gelonkt: het eerste buitenlandse tv-station dat een exclusief interview met Poetin kreeg was de Britse BBC. En een maand geleden gingen Tony en zijn hoogzwangere echtgenote Cherie aan de arm van Vladimir en Ljoedmila door de Hermitage en naar de tsarenloge van de Mariinski-opera.

De Britse delegatie gaf tijdens dat bezoek toe dat Londen en Moskou al langer geheime informatie uitwisselen over extremistische moslimgroepen. En een Britse diplomaat gaf nog een extra hint over de beweegredenen van Londen. ,,Waarom we er zo snel bij willen zijn? Poetin is nu nog onervaren, we hopen hem een beetje te kunnen coachen, opdat Rusland zich niet afgewezen voelt en zich van de weeromstuit isoleert.''

Handelt Blair met een Europese of Amerikaanse volmacht? Nee, maar volgens zijn woordvoerder vindt Blair wel dat de EU-landen belang hebben bij een goede verhouding met Rusland. ,,Poetin ziet ons als een land dat zowel met de EU als met de Verenigde Staten een goede relatie heeft.''

Vóór Poetin maandagmiddag via een kopje thee bij koningin Elizabeth in Windsor Castle weer naar Heathrow snelt, bespreken beide leiders dan ook eerst een bonte reeks `Europese' onderwerpen. Zoals de bestrijding van drugs en misdaad waarvan de Russische mafia een belangrijke exporteur is, de kwestie-Tsjetsjenië – de Britten eisen toegang van internationale waarnemers in kampen – en de Russische opstelling op de Balkan.

Zo levert Rusland weliswaar troepen aan de vredesmachten in Bosnië en Kosovo, maar het Westen wil tot elke prijs vermijden dat Poetin toenadering zou zoeken tot Servië. De Russische woede over de arrestatie van de Bosnisch-Servische politicus Momcilo Krajišnik wegens oorlogsmisdaden, begin deze maand, was daarvan een onwelkom teken.

En er is één `Amerikaans' onderwerp: het Amerikaanse plan voor een wereldomspannend verdedigingsnetwerk tegen ballistische raketten, bijgenaamd `Starwars 2'. Dat is in aanleg bedoeld tegen raketten voor de middellange afstand uit `boevenstaten' in het Midden-Oosten of Azië, maar raakt ook in Rusland een gevoelige snaar. Zeker nu president Clinton formeel aan Blair heeft gevraagd of een keten Britse radarstations in het net kan worden opgenomen.

Blair geeft hierover vooralsnog dubbelzinnige signalen. Enerzijds zou hij niet onwelwillend staan tegenover het Amerikaanse verzoek, maar anderzijds wil hij – net als de Russen – vasthouden aan het ABM-verdrag uit 1972, dat de verdediging tegen ballistische raketten juist aan banden legt en nog steeds geldt als hoeksteen van de nucleaire afschrikking.

Dat Blair als eerste Europese leider met Poetin spreekt, kan zijn aanzien in Europa versterken. Een reeks kleinere Blair-successen, zoals de massale Europese omarming van e-commerce op de `dotcom-top' in Lissabon, kan niet verhullen dat zijn invloed op andere vlakken stagneert. De feitelijke invulling van de Europese defensie-identiteit, een Frans-Brits initiatief, verloopt uiterst langzaam. De samenwerking tussen Europese defensiebedrijven moet het zonder Britse pilaar stellen. En de onverkoopbaarheid van de Euro aan het sceptische Britse thuisfront blijft Blairs statuur in de rest van Europa ook hinderen. Dat Downingstreet de top met Poetin maandag een Europees succes zal noemen, staat dan ook nu al vast.