Hollands Dagboek: Anton Corbijn

Anton Corbijn (44) is visueel kunstenaar annex popfotograaf. Hij is Nederlander, maar woont, op zichzelf, in Londen. Op dit moment heeft hij een overzichts- tentoonstelling in het Groninger Museum. Zijn boek `Werk' komt deze week uit.

Woensdag 5 april

Ik heb een fiets gehuurd vandaag. Ik had hiertoe besloten nadat ik gisteren om een uur of elf 'savonds bijna van de sokken werd gereden door een man die aarzelend doorfietste en een dertig seconden later wederom op mij afkwam maar nu stopte en met de woorden: ,,Het was toch niet Anton Corbijn die ik zo-even bijna omverfietste? Aangenaam, ik ben de wethouder van cultuur in Groningen'', en richting Grote Markt vertrok. Je ontmoet nog eens iemand als je fietst in deze stad en ik hoop met mijn gehuurde tweewieler nog spannende tijden tegemoet te trappen. Hoewel, ik zit elke dag voor zo'n tien tot twaalf uur in het Groninger Museum opgesloten om mijn tentoonstelling in te richten en tegelijkertijd verantwoording af te leggen aan de media waarvan een aantal mij mateloos irriteert en slechts enkele mij intrigeren. Say no more – I wish! De show is bijna aan de muur en curator Mark Wilson en ik hebben sterke armen van het tillen. Mark heeft een gouden blik voor inrichten en ik ben hem erg dankbaar voor zijn visie. Werd door Arbeidsvitaminen naar mijn top 3 gevraagd en ik heb vrij willekeurig drie songs gekozen waaronder een van Nirvana, geheel voorbijgaand aan de zesde anniversary van Kurts dood vandaag. `Where did you sleep last night?' In de bridal suite van Hotel de Ville actually.

Donderdag

Ik koop wat kitscherige striptease-kaarten als cadeautje voor Marlene Dumas onder het digitale oog van de lokale zender. Verworden tot gemeengoed. Vandaag het ophangen afgemaakt tussen de tv-interviews door – besloten om de namen met zwarte stift onder de foto's op de muur te schrijven voor de personal touch. Besef hoe tijd vliegt als ik weer eens ergens het jaar 1992 neerkalk en ik me de gefotografeerde situatie nog als de dag van gisteren kan herinneren. Wat ik zei, hoe ik me voelde, de spanningen en de stress totdat de foto op papier stond – die inmiddels bijna een commodity is geworden.

Het voelt in ieder geval alsof dat zo is op het moment en ik vraag me af hoe lang ik emotioneel bij een foto betrokken blijf of kan blijven. Door de bekendheid en de grotere kwantiteit van mijn werk is er een afstand ontstaan die er zo'n twintig jaar geleden niet was. Ik word door dit plotselinge besef wat geraakt, maar een prima avond met de museummensen in een zeer goed restaurant in Middelstum (ja ze bestaan nog, plaatsen waar u nog nooit van gehoord heeft) werkt bevrijdend.

Seks en sokken liggen dichter bij elkaar dan je vermoedt, zo blijkt uit de conversatie. Ook hangen er foto's van een lokale fotograaf aan de muur en de deal is dat die persoon zijn eigen kaartmenu mag samenstellen tijdens zijn expositieperiode. Dit klinkt mij uitstekend in de oren en door champagne gedreven bied ik direct mijn werk aan. ,,Moe je wel drie jar'n wacht'n'', zo luidt het antwoord, een ontnuchterende dooddoener. En ik heb nog zo mijn best gedaan met die interviews.

Vrijdag

Media. Mediocre. Alliteratie is op z'n plaats. Arbeidsvitaminen besloot in zijn wijsheid dat twee van de drie songs in mijn top 3 niet in het programma pasten en dus werd het een top 1 zonder dat dit mij werd meegedeeld. Dag Nick Cave en dag Nirvana. Dit alles wordt gepresenteerd door iemand die de stem heeft van een reclamespotje bij een radioschip op de Noordzee in de zestiger jaren. Het hoofd loopt me enigszins om. Ik kom te laat op het museum aan.

De show hangt inmiddels; ik verander nog een enkele foto en leid alle rondleiders rond terwijl het commentaar wordt opgenomen voor de walkman die je kunt huren als bezoeker. Waarschijnlijk zonder mijn pogingen tot kwinkslagen.

's Avonds naar Barend & Van Dorp. Op tv voel ik me altijd een vreemde eend in de bijt, zeker naast een Nederlands sekssymbool zittend (Katja Schuurman, red.), maar de makers waren alleraardigst. Ikzelf was niet zo op dreef. Had meer willen ingaan op GEWELD in de wereld naar aanleiding van de krantenfoto's – groot geweld begint bij klein geweld en dat begint thuis. Wees conservatief & liberaal & progressief tegelijkertijd en heb uw kinderen lief. LIEFDE. Slaap op de terugreis in de auto naar Groningen en kom daar weer om 2 uur 's ochtends aan. Morgen D-Day.

Zaterdag

Sta om 9 uur op, doe mijn oefeningen want op leeftijd en het wordt laat vanavond. Bijna het hele hotel is voor mijn gasten uit het buitenland afgehuurd en de eersten zijn er al. Ik heb om 12.30 een persconferentie en aansluitend daarop interviews en rondleiding. Circus en Chaos. Dan komen om vijf uur Bono (de zanger van U2, red.) & co aan, en ik leid hen rond. Een onderdeel van de tentoonstelling is de BONO-zaal die onze samenwerking sinds 1982 documenteert. Bono is geraakt bij het besef van toen en nu en besluit zijn speech voor die avond te veranderen.

De opening is een voor mij onvergetelijk moment – de menigte die ons buiten opwacht, het vele publiek binnen, Howie B.'s muziek en Bono's speech die vol liefde en vermaak is, hoewel ik mijn ouders zie verschrikken bij de metafoor ,,I have had sex with Anton Corbijn for nearly 20 years now''. Bono en ik zitten twintig minuten vast in een lift, direct na de opening op weg naar de foto-call. We eindigen uiteindelijk op het balkon, samen poserend voor de fotografen die inmiddels allemaal buiten staan. Voel me belachelijk als ik staande op een stoel over het balkonrandje leun, maar ik besef dat zelfs de koningin dit doet en gelukkig is Bono heer en meester in deze situaties – D-DAY is B-DAY. Wij gaan door tot ver in de ochtend en ik ben volkomen leeg en overrompeld door de externe factoren rondom mijn fotografie.

Zondag

Slaap kort en ga naar de hotellobby toe om vrienden uit te zwaaien die weer richting Schiphol gaan. Wat ben je zonder vrienden? Ik heb fantastische vrienden voor wie ik gelukkig altijd ruimte weet te maken en vice versa. Drie van hen helpen mij mijn bagage te pakken, aangezien mijn kamer is overgenomen door kleren en cadeaus. Een Duitse journalist vraagt mij naar twee geboden: het negende gebod waarop ik het antwoord schuldig blijf, maar gelukkig weet ik het tweede gebod wel: gij zult geen andere goden etc. Met andere woorden: waar ben je mee bezig Anton. Celebrity is to this millennium what religion was to the last, zoals Bono gisteren nog opmerkte en de cirkel is rond. Heb een lunchmeeting met hem in Amsterdam over de nieuwe U2-foto's en ga om 4 uur met een volbepakte taxi naar het Amstel Hotel waarik met wat roomservice zit bij te komen van deze week. Zie een prachtige zonsondergangslucht en het licht gaat uit om middernacht.

Maandag

Veel te doen vandaag, maar ik besluit met zwemmen te beginnen. Als je leeft zoals ik, dan zit je meestal te veel: trein, vliegtuig, auto, meetings, restaurants etc. Daarna foto's uitzoeken van een fotoshoot in Portugal met Mansun. Veel telefoontjes. Kom pas om 1 uur aan in het Theatermuseum waar ik met Marlene Dumas een tentoonstelling voorbereid getiteld `strippinggirls' en vandaag gaat het hangen beginnen. Wijzelf beginnen met een kleine lunch en bespreken de pers die over ons project is verschenen. Marlene zegt dat ik meestal het verschil tussen ons aanwijs en zij meer de overeenkomsten. Zou dit het verschil zijn tussen een pessimist en een optimist? De tentoonstellingsruimte is vrij klein en Marlene kan niet al haar werk kwijt - ik heb vrij veel kleine werken gemaakt met het oog op, maar zit nu ook te twijfelen of ik het allemaal kan laten zien. Wij moeten beiden om 3 uur interviews doen en gaan morgen verder met inrichten.Ik koop alle dagbladen om te zien of Groningen registreerde en met uitzondering van de NRC staat er overal iets in en met foto. Helaas, van onderen laten fotograferen als je op een balkon staat doet weinig voor de ijdelheid. Telefoontjes en een snelle maaltijd bij restaurant Trez met vrienden besluiten de dag.

Dinsdag

Met de trein naar mijn ouders in Hoogland bij Amersfoort om de man te ontmoeten die de badkamer gaat verbouwen. Langzaamaan wordt het huis aangepast aan de door leeftijd veranderende behoeftes van mijn ouders. Dan snel terug naar Amsterdam voor een tv iets met Marlene voor het Verenigd Koninkrijk (ja, zij nog wel). Marlene is daar veel bekender dan ik en is het onderwerp van een special waar de Engelsen graag wat commentaar van mij bij hebben: ,,So where would you place Marlene's nudes within the context of the history of ....?''

Pass please. Maar verder was ik aardig bij de les dacht ik. Strippinggirls hangt nu en heb paars-rode kussentjes geplaatst bij erg laag hangende foto's zodat je moet knielen om ze te bekijken. Nee, ik zie die link naar religie ook niet. Dan door naar Torch waar ik ook een show moet hangen die zaterdag opent en sjouw met ome Aad enkele uren lang foto's heen en weer totdat er een orde en hoeveelheid is die me bevalt en enkele afgekeurde prominenten het pand weer in een box mogen verlaten. We hopen het thema BLAUW, wat relateert aan de Still Lives-serie, te kunnen versterken bij de opening en de enorme aandacht op het werk nog wat langer te kunnen vasthouden met Spa blauw en wat blauwe paaseitjes. Lukt het niet dan zetten we gewoon een BLUES-cd op. De avond valt erg mooi, vind ik via de grachten naar het hotel teruglopend, en ik moet sterk denken aan een oude liefde.

Woensdag 12 april

Via via op Schiphol aangekomen voor mijn 13.55 vlucht naar huis toe. Vooral korte vluchten maken je erg moe, vind ik altijd, en dit is weer geen uitzondering. Aankomen in Londen is meestal geen pretje, maar als je van Schiphol komt dan is het verschil wel erg pijnlijk. Ben blij dat de NRC mij de kans geeft hierover eens publiekelijk mijn gal te spugen. De kortetermijnplanning gecombineerd met het gebrek aan logica van de Engelsen maakt Heathrow tot traveler's hell. Het is óf corruptie óf stomheid en waarschijnlijk aan beide geen gebrek. De visual pollution hier doet mijn adrenaline goed.

Plezierig om weer eens even thuis te zijn, en hoewel Shepherd's Bush bepaald geen aanbeveling verdient wat winkels en horeca betreft, heeft het wel leven. Een beetje te veel zelfs vind ik, dus verhuis ik binnenkort wel, maar mijn werkruimte blijft in deze buurt. Ik heb geen studio maar twee comfortabele pandjes waar ik kan denken, rommelen en die als kantoor dienstdoen. Bereid de U2-shoot voor die volgende week plaatsvindt, beantwoord faxen, e-mails en vier 's avonds de verjaardag van Herbert Gronemeyer, een goede vriend die nu ook in Londen woont en waar ik veel mee optrek. Slaap heerlijk in mijn eigen bed, bewust dat ik binnen een week in bedden zal slapen in Amsterdam, Berlijn, Dublin en Nice en wederom 's ochtends vroeg mijn koffer moet pakken.