Heksenwerk

Een beetje drama is leuk voor de mensen. Gevallen goden zijn nog leuker. Dan hinnikt de lynchethiek, motor van alle menselijk gedrag. Maar wat Ronaldo overkomt, valt buiten de verbeelding van iedere sterveling. Dit is heksenwerk.

De meest goddelijke van alle Kanaries die zich lullig verstapt, door de knie gaat en per brancardkarretje moet worden afgevoerd, het kan natuurlijk altijd, maar niet in zijn eerste wedstrijd na een halve eeuw blessureleed. Dan nog in de zesde minuut van zijn wederoptreden. Zoveel cynisme heeft de baarlijke duivel niet in petto. Dit is kindermishandeling van een tot nu toe onbekende wrekende macht: Ronaldo is tenslotte nog maar 23.

Het meest pijnlijke van die droevige avond in Rome waren de woorden van Il Fenomeno zelf. Ronaldo zei vol vertrouwen te zijn voor de toekomst. ,,Ik word behandeld door de beste mensen, ik ga nu werken aan mijn herstel.'' Dat zegt een kind niet dat maanden op krukken heeft gelopen. In een jongensdroom is geen plaats voor een cascade van ongeluk. Het bewijst dat Ronaldo wordt geleefd, dat hij per intern bevelschrift lacht, huilt, hoopt en sterft. Kolkende knieën zijn wellicht nog het minste onheil dat hem kon treffen.

Het Braziliaanse wonder is wellicht de eerste voetballer die kapot gemaakt is door het geld. Wie leeft Ronaldo? Het antwoord op de vraag bleef lange tijd hangen in de sfeer van insinuaties en kwaadaardige roddel. Maar zeker is dat anderen Ronaldo leven: zijn managers, Nike, televisiezenders, voetbalpresidenten, een Braziliaanse volksvertegenwoordiger, charlatans in medicijnen, hoeren van het kapitaal, anonieme dictators van internet en andere spelletjes, misschien wel zijn bodyguards.

Er is de laatste tijd iets vreemds aan de hand met voetballers. De frêle linksbuiten van weleer is nu een kleerkast. Ik herinner mij Del Piero nog bij zijn debuut, als een mager mannetje. Zwaar van kuit, maar met een spichtig bovenlichaam en schoudertjes die geen naam mochten hebben. Vandaag heeft de Juve-spits de statuur van een bodybuilder. Toen Ronaldo bij PSV kwam had hij ook al een imposant lijf, maar meer in de lengte dan in de breedte. De afgelopen jaren leek het of hij kogelvrije vesten onder de huid droeg. De torso van Patrick Kluivert is sinds enige tijd ook dubbelop.

Voetballers van tegenwoordig groeien in de breedte. Het zou de achtergrond kunnen zijn van Ronaldo's drama: het lichaam dat te groot en te zwaar was geworden voor de knieën en de enkeltjes. Het krachthonk als duivelse plek, waar niet alleen de gewichten de natuur een handje helpen.

Ik neem alvast afscheid van 's werelds mooiste voetballer. Net nu hij zijn leven een beetje op orde had, met vrouw en kindje, zegt het lichaam nee tegen solo's en dribbels, nee tegen de bal. Heksen hebben hem het spel ontnomen, heksen moeten hem terugbrengen en een scherf goedheid ligt bij mijn weten niet in deze krengen bestorven. Je moet dus al een seniele sjamaan zijn om nog in de terugkeer van Ronaldo te geloven.

Ja, ik zal hem missen. Zijn trance, zijn ritme, zijn splijtende demarrages, de achteloosheid in het scoren, de gratie van de onweerstaanbare atleet. En het allermooiste: de tristesse voor de onbegrepenheid. Ik ken geen spits die het hoofd mooier kan laten hangen dan Ronaldo. Zo teneergeslagen als deze wereldvoetballer soms over het veld sjokte, tref je ze niet meer in een begrafenisstoet. Zijn boosheid viel ter plekke uiteen in louter spijt en verdriet. Na de hardste tackle keek hij nog als een kind dat door zijn moeder is verlaten. De vragende, verdrietige blik naar het waarom. Nooit handen in de heupen. Honds alleen.

Brazilianen weten wat lijden is. Het afscheid van Ronaldo zal langdurig worden voorgerouwd. Kranten en televisie zullen hem blijven volgen, zolang hij zelf zegt in de toekomst te vertrouwen. Het zou best kunnen dat er nu reeds clubs zijn die een oogje hebben laten vallen op zijn zoon Ronald. Ronaldo op krukken is nog altijd een wereldster en wie weet is zijn prestatiegen wel erfelijk.

Maar eens komt de dag dat hij golf gaat spelen. En zo goed als Marco van Basten kan hij nooit worden. Het verlies van Ronaldo gaat niet meer over. Terwijl de `oudjes' Romario en Rivaldo nog naar hartelust scoren, hinkt in Rio een jongeman langs de huizen die duizend keer stiller is geworden dan zijn verleden. Ik moet nu heel erg aan Garrincha denken.