Front Taxicentrale vertoont barsten

Bemiddelaar Rood staakt vandaag zijn poging om een einde te maken aan de taxiruzie in Amsterdam. De bemiddeling lijkt mislukt.

Bemiddelaar M. Rood, die vandaag het laatste gesprek moet voeren met de betrokkenen in de Amsterdamse taxiruzie, kreeg gisteravond drie faxen. Eén van de directie van de Taxicentrale Amsterdam (TCA). Eén van de Bond voor Taxiondernemers (BTO), geleid door de `dissidente' taxiondernemer E. van Thijn. En één van het `straatoverleg' van TCA, dat wel wordt beschouwd als de `knokploeg' van de directie.

De fax van de directie stelt nieuwe eisen die wat Rood betreft onaanvaardbaar zijn. De fax van de BTO meldt dat de taxiondernemers het grotendeels met hem eens zijn. En het straatoverleg laat weten – met iets meer voorbehoud dan de BTO – ook wel met Rood in zee te willen. Rood vraagt zich nu af: met wie moet ik praten?

De finale van de besprekingen in het conflict tussen het rijk, dat het taxivervoer wil liberaliseren, de TCA, die haar monopolie niet wil opgeven, de concurrent TaxiDirekt, die juist wel vrije concurrentie wil en de gemeente Amsterdam, die vooral hoopt op een spoedig einde aan alle onrust, heeft een onverwachte wending gekregen. Het front van de Taxicentrale Amsterdam om wier jarenlange monopoliepositie de hele `taxioorlog' is begonnen, is gebarsten. Voorlopig beschouwt Rood de TCA-directie nog als zijn gesprekspartner, want juridisch is zij de vertegenwordiger van alle TCA-chauffeurs. Maar de onvrede die onder chauffeurs heerst over die vertegenwoordiging, kan hij moeilijk naast zich neerleggen.

De directieleden danken hun inkomsten inmiddels aan het bezit van talloze vergunningen. Nu die volgens de nieuwe Taxiwet vrij verstrekt worden, dreigt de economie rond die vergunningen in te storten. Dat probeert de directie met man en macht te voorkomen en daarom heeft zij het voorstel van Rood afgewezen.

Maar het voorstel biedt wel compensatie voor gedupeerde chauffeurs. Het stelt de eerste jaren nog beperkingen aan het aantal taxi's dat er bij mag komen en het stelt hoge eisen aan nieuwkomers. Voor chauffeurs op straat is dat – nu de deregulering toch niet meer is tegen te houden – een redelijke tegemoetkoming.

Daarom waren vertegenwoordigers van het straatoverleg gistermiddag op bezoek bij Van Thijn, die al maanden roept dat de chauffeurs zich laten bedonderen door hun eigen directie. Een doorbraak voor de voorman van de Bond voor Taxiondernemers: tot dusver heeft het straatoverleg aan de leiband van de directie gelopen. Mede door het straatoverleg braken begin januari rellen uit. Van Thijn is blij dat het kwartje nu ook bij het straatoverleg is gevallen. ,,Als ik TCA-directeur Grijpink over de chauffeurs hoor praten als `mijn jongens', moet ik heel hard lachen'', zegt hij. ,,Hij heeft notabene gedreigd om uit onvrede met de bemiddeling door Rood de markt vol te gooien met 500 nieuwe taxi's. Dat zou voor `zijn jongens' toch een ramp zijn? Die concurrentie waar hij ons zo over heeft opgehitst, gaat hij nu zijn eigen chauffeurs aandoen.''

De chauffeurs zijn niet bij de besprekingen met Rood betrokken, zegt Van Thijn. ,,Grijpink heeft met een telefoontje vanuit zijn vakantieadres in Davos het straatoverleg verboden om zelf met Rood te praten.'' Rood bevestigt dat de afspraak die hij met het straatoverleg had, is afgezegd.

Van Thijn toont een velletje met daarop het tussenvoorstel dat Rood twee weken geleden indiende. In de versie die de directie onder de chauffeurs verspreidde, ontbreekt een aantal punten. ,,Zij hebben er gewoon in zitten knippen'', zegt hij.

Van Thijn is het met het voorstel van Rood eens, op één punt na. De telefoonpalen van TCA. Die mogen niet verdwijnen, vindt hij, want de centrale kan niet alle telefoontjes aan. Van Thijn is wel bereid om de telefoonpalen te delen met concurrent TaxiDirekt. ,,Ik probeer het straatoverleg zo ver te krijgen dat zij daar ook mee instemmen.'' De leider van het straatoverleg, B. Middelkoop, zit een kamer verder maar kan wegens de `gevoeligheid' van de materie geen commentaar geven.

Van Thijn begrijpt de positie van het straatoverleg, dat tot dusver nooit in staat was tot verzet tegen de directie. ,,De Centrale was jarenlang zo machtig, dat iedereen bang was om er buiten te vallen. En wie lastig was, werd gepaaid met een nieuwe taxivergunning.''

Het bestuur bezit alle macht sinds de Centrale in 1995 een BV werd. De chauffeurs hebben geen enkele zeggenschap over het beleid. Juridische stappen tegen het bestuur zijn kansloos, meent Van Thijn. ,,Als wij Spong nemen, huren zij de hele familie Moszkowicz.''

Rood zei gisteravond niet te weten wat hij vandaag bij het geplande laatste gesprek met alle betrokkenen kon verwachten. Mocht zijn bemiddelingspoging mislukken – zijn taak is morgen voorbij, wat de uitslag ook is – dan heeft hij voor de volgende die het conflict moet oplossen een advies: onderzoek eerst met wie je moet praten.