Nina's Val

EN WEG WAS ZE. Nina Brink, de oprichtster van het Internet-bedrijf World Online (WOL), heeft de handdoek in de ring gegooid. Op dezelfde dag waarop twee gewiekste advocaten aankondigden een civiele en strafrechtelijke procedure te beginnen in naam van gedupeerde beleggers, kondigde Nina Brink haar vroegtijdige vertrek aan als bestuursvoorzitter van World Online. Ze wacht de afloop van haar managementscontract bij haar eigen bedrijf niet af. Ook al schoot het aandeel WOL vanochtend op de beurs omhoog, de zaak is hiermee niet afgedaan.

De beursgang van World Online kan dienen als een perfecte casus voor managementsopleidingen over de extremen van de nieuwe economie. Het is een zaak met als ingrediënten hoogmoed komt voor de val, grenzeloze zelfoverschatting en eurotekens in de ogen, juridische spitsvondigheden, hebzucht van banken om bedrijven naar de beurs te begeleiden en hiaten in de regelgeving van de Amsterdamse effectenbeurs. Als World Online niet naar de AEX maar naar de Nasdaq, de beurs voor technofondsen in de Verenigde Staten, was gegaan, had het drama zich nooit op deze wijze voorgedaan.

BELEGGEN IS een risicovolle sport, zeker in de sterk fluctuerende markten voor aandelen in ICT-bedrijven, de Internet- en communicatietechnologie. Maar beleggers moeten ervan kunnen uitgaan dat ze over alle relevante informatie beschikken als ze op een nieuw aandeel inschrijven. Dat was bij WOL niet het geval. Nina Brink hield zich bezig met haar publiciteitsoffensief, ze fêteerde beroemdheden en koketteerde met haar vriendschappen in de internationale jetset. Ze gaf evenwel geen inzicht in de privé-transactie die ze op 27 december 1999, drie maanden voor de beursgang, had gepleegd. Toen verkocht ze tweederde van haar aandelen aan drie partijen, waarvan één, een Californisch durfkapitaalfonds, het recht behield de aandelen bij de beursgang door te verkopen waarbij Brink in de koerswinst zou delen. De prijs waarvoor ze cashte, iets meer dan zes euro, was eenzevende van de prijs die beleggers op 17 maart moesten neertellen voor een aandeel in WOL.

Pagina 99 van het prospectus (dat pas uitkwam op de dag waarop beleggers konden inschrijven) vermeldde slechts dat oprichtster Brink een deel van haar aandelen had overgedragen. De betekenis van deze kleine lettertjes werd pas na de vele keren overtekende beursgang duidelijk. Een bestuursvoorzitter die zo weinig vertrouwen in de koers van haar eigen bedrijf heeft (Brinks verweer: `ik deed het om de financiële toekomst van mijn gezin veilig te stellen', maakte geen enkele indruk), verhevigde de koersval van WOL. Grote institutionele beleggers waren woedend, kleine beleggers, onder wie 150.000 particulieren in Nederland en medewerkers van WOL die zich diep in de schulden hadden gestoken, waren zwaar gedupeerd.

DE ROL VAN de twee banken die WOL naar de beurs brachten, ABN Amro en Goldman Sachs, en van de Amsterdamse effectenbeurs verdient bijzondere aandacht in het drama. Afgezien van de schade die ze hun eigen reputatie hebben aangedaan, hebben ze hun klanten een buitengewoon slechte dienst bewezen door akkoord te gaan met onvolledige en wellicht misleidende informatie bij de beursgang. In hoeverre hierbij juridisch sprake is van strafbaarheid, zal moeten worden uitgezocht.

Met het vertrek van Brink hopen de commissarissen van WOL ongetwijfeld de schade te beperken. Het is de vraag of dat lukt, het bedrijf is inmiddels door de internationale financiële pers zo door het slijk gehaald, dat er weinig perspectief is op spoedige rehabilitatie. Maar de negatieve gevolgen beperken zich niet tot World Online. De affaire is schadelijk voor de hele ontluikende Internet-industrie in Nederland. Grote beleggers zullen zich wel twee keer bedenken om durfkapitaal te steken in Internet-bedrijven die in Nederland naar de beurs gaan – waar de regelgeving een dergelijke afgang kennelijk mogelijk maakt. De kosten om kapitaal aan te trekken worden hierdoor voor Nederlandse dotcom-bedrijven hoger, wat een concurrentienadeel is ten opzichte van nieuwe bedrijven elders. Deze negatieve werking zal zich niet beperken tot Nederland, maar zich in de hele Europese Internet-economie doen gelden. Daarvan profiteren Amerikaanse Internet-start ups.

GECHARGEERD GEZEGD doorkruist mevrouw Brink met haar debacle de Europese strategie voor de nieuwe economie zoals die vorige maand op de top in Lissabon is vastgesteld. Naast de financiële strop voor de beleggers is dat het bredere perspectief dat alle betrokkenen zich ernstig ter harte mogen nemen.