Nieuw offensief tegen verkeersletsel

Het aantal verkeersslachtoffers stijgt weer. De kosten van ongevallen zijn vele malen hoger dan de kosten van files. Minister Netelenbos wil extra maatregelen.

Het was even schrikken toen minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) gisteren de laatste cijfers bekendmaakte over het aantal het slachtoffers dat vorig jaar in het verkeer is gevallen. In tegenstelling tot de trend van de laatste decennia is het aantal doden gestegen met twee procent en het aantal ziekenhuisgewonden met vijf procent.

Sinds begin jaren zeventig was het aantal dodelijke slachtoffers met tweederde gedaald. Een paar maanden geleden leek zelfs een mijlpaal in zicht, toen volgens voorlopige cijfers het aantal doden vorig jaar zelfs weleens onder de duizend zou kunnen blijven. Ook Europees gezien scoort Nederland goed; alleen Zweden en het Verenigd Koninkrijk tellen minder doden. Maar de laatste jaren, zo blijkt nu uit cijfers van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), zat de klad er toch al een beetje in. Directeur Fred Wegman wees er gisteren al op dat de daling van het aantal slachtoffers in Nederland de laatste jaren achterblijft bij andere goed scorende EU-landen.

Wat kun je als overheid en verkeersorganisatie nog doen om de veiligheid te verhogen? Alle grotere maatregelen zoals de invoering van de verplichte autogordel en bromfietshelm en het tegengaan van alcoholgebruik lijken al genomen. Toch zitten de deskundigen, te beginnen bij minister Netelenbos, niet om nieuwe maatregelen verlegen. Om te bereiken dat over tien jaar nog slechts 750 doden in het verkeer vallen, wil Netelenbos versneld een aantal mogelijke maatregelen onder de aandacht brengen: het invoeren van een tijdelijk rijbewijs voor beginnende automobilisten met daaraan gekoppeld een verlaging van het toegestane alcoholpromillage voor die groep tot 0,2 promille; het opnieuw campagne voeren voor handsfree bellen in de auto; technische innovaties als automatische snelheidsaanpassing in auto's, waarmee op dit moment een proef in Tilburg loopt; indeling van het wegennet in doorstroomroutes waar de voorrang is geregeld en verblijfsgebieden waar niet harder dan 30 kilometer per uur mag worden gereden. De SWOV wil bovendien het opvoeren van bromfietsen ontmoedigen, een black box in vrachtwagens verplicht stellen en ook het verkeersexamen voor bestuurders van bestelauto's verzwaren. Het aantal slachtoffers in bestelauto's steeg vorig jaar met 61 procent.

Er wordt weleens beweerd dat het verkeer onveiliger is geworden sinds eind vorig jaar bromfietsen op de rijbaan mogen rijden. Ook de voorrang voor langzaam verkeer van rechts, een wijziging die volgend jaar mei wordt ingevoerd, zou de verkeersveiligheid kunnen schaden. Maar volgens verkeerskundigen is dit niet zo. Een voorlopige meting in Rotterdam wijst uit dat het aantal ongelukken met de bromfiets sinds eind vorig jaar niet is gestegen, en als er maar voldoende voorlichting komt over voorrang voor fietsers zal dit de veiligheid alleen maar ten goede komen, zo verwacht men.

Het aanpakken van de verkeersonveiligheid moet hoger op de politieke agenda, zegt minister Netelenbos in navolging van ANWB en SWOV. Dat beleid zou meer moeten zijn dan je blind staren op het menselijk leed dat verkeersongelukken veroorzaken. Ook de maatschappelijke kosten rijzen de pan uit. De kosten van de verkeersonveiligheid bedragen volgens Netelenbos 12,5 miljard gulden per jaar, aanzienlijk meer dan de schattingen van de economische schade die files per jaar veroorzaken. Directeur Wegman van de SWOV pleit ervoor nationale en lokale mobiliteitsplannen voortaan door te rekenen op de gevolgen van de plannen voor de verkeersveiligheid. Onveilige plannen zouden verboden moeten worden, aldus Wegman.