Lust u bloemkool?

Twee weken geleden stond er een advertentie in de dagbladen van Uitgeverij Bruna met de kop: `Karin Adelmund: ,,Wij helpen je wel!''' En daaronder werden twee cd-roms aangeprezen voor anderstaligen. Oftewel migranten en allochtonen zoals de doelgroep van deze cd-roms heden ten dage bekend staat. De cd-roms horen thuis in de populaire serie Eduroms. Goedkope en doeltreffende cd-roms over taal, rekenen en topografie voor zowel de basisschool als de thuisgebruiker.

De cd-roms waar Bruna reclame voor maakt, zijn niet voor de basisschool bedoeld, maar als aanvulling op de cursus Nederlands als tweede taal (NT2) tot het tweede niveau. Op deze cursus tekenen voornamelijk asielzoekers en nieuwkomers in die een inburgeringcursus volgen. Niet de meest koopkrachtige groep die snel een computer zal kopen om de geleerde stof thuis nog eens te oefenen. Wanneer de cursisten van NT2 het tweede niveau hebben gehaald, worden ze geacht `zelfredzaam' te zijn in de Nederlandse maatschappij.

De cd-roms zijn eenvoudig van opzet, niets geen toeters en bellen. De eerste cd-rom oefent vooral de betekenis van de woorden om de woordenschat te vergroten. Er kunnen zeven soorten oefeningen worden gedaan waarvan twee het schrijven oefenen in de vorm van een cijferdictee en een woorddictee. Bij het woorddictee levert de uitspraak hier en daar problemen op. Zo zegt de vrouwenstem toch duidelijk `leef' in plaats van `lees' en wordt passen passie.

Woordzoeker is een soort Memory waarin je woordjes moet zoeken die bij elkaar passen of tegengesteld zijn. Als extra kan hier een toets worden gemaakt en kan er een rapport worden uitgeprint met een heus cijfer. Bij Luistergoed en Fotoboek wordt gebruik gemaakt van foto's rond verschillende onderwerpen. Bij Luistergoed wordt zoals verwacht het woord uitgesproken en moet de foto met het goede woord worden aangeklikt. Helaas zijn de foto's vaak onscherp en is het onduidelijk wat er op staat. Opvallend is de kneuterigheid bij het onderwerp eten. De spruitjeslucht komt je tegemoet. Wie als `anderstalige' een cursus Hollandse pot wil, koopt deze cd-rom. En er wordt van Nederlandse vanzelfsprekendheden uitgegaan. Een wit stenen kopje op een schotel is hetzelfde als koffie. Een glazen beker met een onduidelijke bruine vloeistof is thee.

De tweede cd-rom is moeilijker en gaat meer in op de grammatica. De gebruiker moet stukjes tekst aanvullen met een laatste zin, zinnen in elkaar zetten, werkwoorden vervoegen en enkelvoud en meervoud oefenen. Soms pittige oefeningen die ook een geboren Nederlander de nodige moeite zullen kosten.

Een terugkerend thema van de eerste cd-rom zijn de gesprekken. Twee hoofden met tekstballonnetjes voeren een conversatie. De één stelt de vraag en dan kunnen drie verschillende antwoorden gegeven worden. Wanneer het antwoord fout is, geeft de vraagsteller antwoord en verklaart waarom de geselecteerde oplossing fout is. En ook hier weer die spruitjeslucht. Lust u bloemkool? Of heeft u liever haring of paling?

Gezien de enorme wachtlijsten voor de cursus NT2 zou een computerprogramma een goede oplossing kunnen zijn voor mensen die snel Nederlands willen leren. Deze cd-rom is echter alleen een aanvulling op de huidige praktijk en er schort nogal wat aan. Wat ook ontbreekt is de aanduiding voor welke groep mensen deze cd-rom is bedoeld. Want de cursisten variëren van analfabeten tot hoogopgeleiden. Voor de eerste categorie zijn deze cd-roms een flinke brug te ver. Voor hoger opgeleiden zijn ze te simplistisch en oubollig. Als ik mevrouw Adelmund was zou ik zeggen: ,,Dank u voor de aangeboden hulp maar hier schieten we niet veel mee op.''

Nederlands voor Anderstaligen 1 en 2. Uitgeverij A.W. Bruna, f 19,95. www.awbruna.nl/anderstaligen