Geld is macht in judowereld

Nederland is een internationale bestuursfunctie in de sport armer. Frans Hoogendijk trad noodgedwongen af als voorzitter van de Europese judofederatie (EJU). ,,We begrijpen er hier helemaal niets van.''

Marius Vizer volgde vorige week Frans Hoogendijk op als voorzitter van de Europese judofederatie. Volgens de Nederlander heeft de Roemeen zeker 250.000 dollar uitgegeven om zich van het leiderschap te verzekeren. ,,Ik was kansloos tegen de macht van het geld'', beweert Hoogendijk, die bij de stemming in Bazel met 33-11 ruimschoots werd verslagen.

,,Ik heb in de weken voor de verkiezing mensen naar het andere kamp zien overstappen. Vizer heeft gefêteerd waar hij kon fêteren. Voorzitters van Oost-Europese landen verbleven tijdens het congres op zijn kosten in een duur hotel. Hij heeft ze ook nog 2.000 dollar gegeven om het lidmaatschap van hun bond voor dit jaar te betalen. Ik kan het niet bewijzen, maar ik weet het zeker. Ik zag die mannen zo twintig briefjes van honderd dollar neertellen. Normaal hebben ze echt geen rooie cent.''

De schatrijke Vizer is actief in de gokwereld. Volgens Hoogendijk is het een man die ,,in het grijze gebied tussen boven- en onderwereld'' zijn geld verdient. ,,Dergelijke mensen willen altijd duidelijk laten zien dat ze rijk zijn. Dure auto's, Rolexen aan de polsen, Versace-pakken, bodyguards om zich heen. Zo'n figuur is Vizer. Het voorzitterschap betekent status voor hem. Zulke mensen denken dat alles te koop is. Erg gevaarlijk.''

Hoogendijk ontmoette Vizer voor het eerst in 1995 bij de EK in Birmingham. De Roemeen was toen net voorzitter van de nationale judobond geworden. ,,We lagen elkaar in eerste instantie best wel goed'', vertelt Hoogendijk. ,,Ik ben zelfs nog bij de verjaardag van zijn vrouw in Wenen geweest. Mijn eigen vrouw heeft me altijd voor die man gewaarschuwd. Ze had een voorgevoel. `Er klopt iets niets', heeft ze meer dan eens gezegd. Daarom ben ik altijd een beetje op afstand gebleven.''

Hij feliciteerde zijn opvolger vorige week niet met diens benoeming. Vizer stelde daar geen prijs op. De Roemeen was woedend op Hoogendijk, omdat volgens hem de Nederlander had laten uitlekken dat een onderzoek was ingesteld naar vermeende omkoping door Vizer van twee scheidsrechters bij de Europa-Cupfinale voor clubs. Dat kwam Hoogendijk met de naderende verkiezing goed uit, maar hij ontkent de bron te zijn. ,,Ik wilde het Vizer vorige maand in Moskou uitleggen. Maar hij duwde me weg. Eigenlijk had ik toen op de grond moeten vallen en pas in het ziekenhuis moeten bijkomen. Dan was hij misschien in de problemen gekomen. Maar de duw was er niet hard genoeg voor.

,,Wat Vizer heeft gedaan, moeten we niet gek vinden'', zegt Hoogendijk. ,,Het is niets nieuws in de sport. Ook in andere sporten komen mensen op deze manier aan een functie. Het zegt iets over de kwaliteit van de bestuurders die er in de sport rondlopen. Het interesseert ze blijkbaar helemaal niets wie er voorzitter is. Vizer heeft absoluut ethische wetten overtreden. Maar wat wij ethisch onverantwoord vinden, is in andere landen normaal.''

Tegenover het geld van zijn opponent kon Hoogendijk slechts een fraaie brochure stellen. Daarin legde de Nederlander zijn plannen voor een nieuwe ambtstermijn uit. Het haalde niets uit. Het was het lot van een Nederlander,die geen geld heeft campagne te voeren voor een internationale bestuursfunctie. ,,We begrijpen er hier helemaal niets van'', vindt Hoogendijk. ,,Ik las dat NOC*NSF een ton beschikbaar heeft gesteld om volleyballer Peter Blangé in de atletencommissie van het IOC te krijgen. Is dat nou een functie om een ton aan uit te geven? Dan moet je minimaal ook zo'n bedrag aan iemand geven die voorzitter van een Europese federatie wil worden.''

Hoogendijk denkt dat hij met een campagnebedrag van een ton een goede kans had gemaakt aan te blijven als EJU-voorzitter. ,,Ik had zeker de helft van de voorzitters van de nationale bonden uitgenodigd voor het Grand-Prixtoernooi in Rotterdam. Dat vond op een gunstig tijdstip plaats, een week voor de verkiezing. We zouden natuurlijk met die mensen in de rondte zijn gaan varen. Ik had ze ook nog wel wat willen meegeven. Geen persoonlijke cadeaus, maar dingen die met de sport te maken hebben, judopakken. Daar had ik geen moeite mee gehad. Hoe denk je dat Erica Terpstra lid van het Europees Olympisch Comité is geworden? Ze is vooraf speciaal op bezoek geweest bij een buitenlandse vriend van me, een IOC-lid. Via zijn netwerk heeft ze toen stemmen geworven. Dat is goed. We moeten niet roomser dan de Paus zijn. Natuurlijk blijft het een spel met regels, maar je moet het wel spelen.''

Hoogendijk acht het belangrijk voor het imago van de Nederlandse sport dat Nederlanders actief zijn in internationale besturen. Het kan naast aanzien ook belangrijke toernooien en andere voordelen opleveren. Bovendien kan er eens een helpende hand worden toegestoken voor landgenoten in het nauw. Zo voorkwam Hoogendijk in zijn laatste weken als voorzitter dat coach Cor van der Geest werd geschorst. Nadat de Haarlemmer bij de WK al een waarschuwing had gekregen voor onsportief gedrag, dienden twee scheidsrechters bij een toernooi in Rome weer een klacht tegen hem in.

Hoogendijk: ,,Cor had tijdens de behandeling van de zaak tien collega's meegenomen die voor hem getuigden. Toen ze weg waren, zei Park, de voorzitter van de wereldjudobond, dat hij zeker wist dat ze logen. Nou, zei ik, ik weet zeker dat die scheidsrechters liegen. Wat kon mij het schelen, ik zou straks toch geen voorzitter meer zijn. Waarom houden we onze handen er niet van af, heb ik toen voorgesteld. Ik vertelde dat we misschien wel een rechtzaak aan onze broek zouden krijgen. Dat heeft ze overtuigd.''

Misschien had Hoogendijk NOC*NSF om geld moeten vragen voor zijn campagne. ,,Ik heb niet gebeld, omdat ik met mijn verleden toch kansloos was geweest'', zegt hij. Hoogendijk kwam ooit als voorzitter van de Judo Bond Nederland (JBN) in opspraak over vermeende fraude met zijn declaraties. De rechter bepaalde vier jaar geleden dat hij niet schuldig was, maar de naam van Hoogendijk zal nooit helemaal gezuiverd zijn. Hij en zijn bestuur traden destijds af bij de JBN, omdat ze onvoldoende steun kregen. Een week later werd Hoogendijk tot Europees voorzitter gekozen.