Tulpen van de zee

Waar vroeger platvissen zwommen, bloeien nu tulpen. De combinatie vruchtbare Zuiderzeegrond en ruimte om machinaal te oogsten, maakte van Flevoland het derde productiegebied van bloembollen in Nederland. De bollenvelden vormen langgerekte kleurvlakken in het landschap. Rood, geel en wit voeren de boventoon, met hier en daar een beetje roze, blauw is afwezig. Om de aandacht te vestigen op de Flevobollen wordt van 22 april tot en met 13 mei het eerste Tulpenfestival gehouden. De VVV heeft fiets- en autoroutes uitgezet en organiseert activiteiten, zoals een open dag bij bollenkwekers, een bollenbus(tocht) en de verkiezing van een tulpenkoningin.

Op de fiets zie je meer dan in de bus, maar op een gure voorjaarsdag is de auto een beter vervoermiddel. De A6 van Lelystad naar Emmeloord voert langs een lange kaarsrechte dijk met twee typen windmolens die met hun strakke vormgeving passen bij het landschap. Voorbij de Ketelbrug begint de Noordoostpolder, het oudste gedeelte van de droogmaking in 1942.

Wie meer wil zien dan louter tulpen,begint de tocht met een bezoek aan het Nieuw Land Poldermuseum in Lelystad. Het museum is geheel gewijd aan de historie van de droogmaking. In 1942 begonnen de eerste kolonisten met het bouwrijp maken van de uitgestrekte, kale zandvlakte. Het leven in de houten barakken was niet comfortabel, maar er was voldoende animo voor het werk, want polderarbeiders waren vrijgesteld van de Arbeitseinsatz. Wegen, dorpjes, boerderijen, landarbeidershuizen en beplanting, alles was bedacht en berekend door sociografen en stedenbouwkundigen. Nu is dat vanzelfsprekend, maar toen was dat een unicum.

Aan het begin van de bollenroute bij Ens komen we door het dorp Nagele, illustratief voor de ideële planologie uit de jaren veertig. Was de polder ontworpen volgens klassieke opvattingen van de Delftse school, Nagele kwam van de tekentafel van modernisten, leden van `De 8', zoals Van Eyck, Kloos, Rietveld en Stam.

De route oostwaarts vervolgend, passeren we een aantal bollenvelden. Ze doen nog flets aan, maar binnenkort knallen de kleuren van de velden. De bomen, die in het westen van Nederland al jong blad hebben, zijn hier nog opvallend kaal, alleen de knoppen in de appels en peren beloven bloesem.

Elf kilometer voorbij Ens, op het oude land in de provincie Overijssel, ligt het plaatsje Vollenhove, ooit een Zuiderzeehaven en in het verleden `een bisschoppelijke sterkte'. De gerestaureerde kerk, de Havezate Olde Huys en het oude centrum zijn de moeite van een bezoek waard, want de gebouwen zijn prachtig gerestaureerd. Bijzonder is de ruim 250 jaar oude moerbeiboom die als een stokoude man leunt op houten stutten in de historische tuin van de havezate. De zwarte schoorsteentjes boven de viswinkel van De Konter verraden een palingrokerij en behalve levende en gerookte paling verkoopt de winkel ook heerlijke kibbeling.

Grote groepen schoolkinderen rijden in brede colonnes over de stille wegen, en soms versperren landbouwmachines ons de doorgang. Doordat de behoefte aan landbouwgrond verminderde, zijn er op verschillende plekken in de Noordoostpolder grote productiebossen aangelegd. Inmiddels zijn de bomen volgroeid en vormen ze een onbedoelde oase voor de fietsende toeristen.

Aanvankelijk eveneens onbedoeld is het natuurgebied op zuidelijk Flevoland. Daar ontstond bij toeval een moerasgebied, doordat er water achterbleef in het laagste deel van de polder. Het onbegaanbare terrein werd een aantrekkelijke broedplaats voor lepelaars en andere watervogels. Hier zal de bezoeker tevergeefs zoeken naar tulpen, hier wonen hekrunderen en konikspaarden. Staatsbosbeheer heeft het gebied verder ontwikkeld en in december is aan de Oostvaardersplassen het Europees Diploma toegekend, wat een waardering inhoudt voor de manier van het natuurbeheer.

Bloembollenroute Flevoland, Tulpenfestival 22 april t/m 13 mei. Inl VVV/ANWB 0527-612000 of voor de Bollenbus 0800-2505050