`Kunststofafval heel goed weer te gebruiken'

Hergebruik is een sleutelwoord bij pogingen het afval te verminderen. Een bedrijf in Sneek produceert uit afval paaltjes, bruggen en pallets.

Het idee lijkt goed: breng de hoeveelheid te storten of te verbranden verpakkingsafval terug door het afval opnieuw te gebruiken. Recyclen is al jaren overheidsbeleid, vastgelegd in een convenant tussen het rijk, de gemeenten en het bedrijfsleven.

Maar de praktijk is weerbarstig. Neem kunststofverpakkingen. Volgend jaar zou 27 procent van alle kunststofverpakkingsafval moeten worden hergebruikt. Dat percentage haalt Nederland bij lange na nog niet. Het schommelde twee jaar geleden – het laatste jaar waarover cijfers beschikbaar zijn – tussen 10 en 14 procent. Veel te laag, oordeelt de commissie verpakkingen, die toezicht houdt op de naleving van het convenant.

Wat te doen? Om te beginnen zal de komende jaren extra kunststofafval worden opgehaald bij bedrijven. Bedrijven zijn wettelijk verplicht om dat afval gescheiden aan te leveren, maar weten dat nog niet altijd. Vervolgens moet dat afval worden hergebruikt. Er moeten producten van worden gemaakt. Die producten moeten worden gekocht, er moet vraag naar zijn.

Een van de bedrijven die een reputatie hebben opgebouwd met recycling, is Lankhorst Recycling in Sneek. Dertig jaar geleden begon Lankhorst in Nederland als eerste met het recyclen van de eigen afvalstoffen die vrijkwamen bij de productie van touw. Inmiddels heeft Lankhorst Recycling eenbreed assortiment aan duurzame artikelen. Het grootste succes is vanaf de beginjaren een zwart antiparkeerpaaltje voor gemeenten en waterschappen. Ook produceert het bedrijf pallets, bruggen, bootsteigers, meerpalen, rioolputten, afrasteringspaaltjes, opslagsystemen en straatmeubilair.

Ed Flohr, directeur van Lankhorst Recycling: ,,Men praat in Nederland veel over het deeg en weinig over de koekjes. Men praat veel over het terugbrengen van de hoeveelheid afval door hergebruik, maar als je niet weet wat je van dat afval moet maken, heeft het inzamelen weinig zin. We moeten meer koekjes gaan eten.''

Het bedrijf trekt zo uniform mogelijke kunststofafvalstromen aan om ze volgens gepatenteerde of geheime recepten zelf te bewerken. Lankhorst produceert jaarlijks ongeveer 20.000 ton aan eindproducten. In totaal komt er in Nederland per jaar ongeveer 600.000 ton aan kunststofafval vrij. De producten gaan behalve naar Nederland ook naar Engeland, Ierland, Denemarken en zelfs Taiwan.

De ecologisch verantwoorde producten zijn niet zelden ontwikkeld op verzoek van en in nauwe samenwerking met de klant. Directeur Flohr: ,,Je moet productgericht zijn. Dat is sexy. Wij zeggen niet tegen onze klanten dat ze een product moeten kopen, omdat het gerecycled is; wij proberen producten te maken die zo veel toegevoegde waarde hebben dat je ze om die reden wel moet kopen.''

Lankhorst Recycling hoopt dat het beleid van minister Pronk (Milieu) de komende jaren een ,,verinnerlijking'' tot stand zal brengen van het milieubewustzijn. Nu blijft milieubesef volgens Flohr in goede bedoelingen steken. ,,Het is hier geen daden maar woorden. Het geld komt op de eerste plaats. Gemeenten bijvoorbeeld zien af van de aanschaf van een brug van ons, omdat die twee keer zo duur is als een houten brug. Ze vergeten dat onze brug geen onderhoud vergt, dat er geen algengroei plaatsvindt en dat het nooit rot. En dat je na vijf jaar de extra kosten hebt terugverdiend. Het is op termijn veel goedkoper. Dat besef is er nog steeds te weinig.''

Tijdens een rondgang toont de jonge directeur, van huis uit vliegtuigbouwer, een kunststof pallet die zo is geconstrueerd dat de vracht erdoor wordt gesteund. Een vorm die je in een houten pallet nooit zult tegenkomen. Flohr: ,,Het is duidelijk dat het veel beter voor het milieu is om deze pallet te gebruiken dan een pallet waarvoor je bossen moet kappen. We zullen op deze wereld met zes miljard mensen niet anders kunnen dan meer materiaal moeten hergebruiken. Maar het is ook gewoon een veel handiger en veiliger pallet. Hij gaat veel langer mee.''

Flohr ziet de kunststofpallets als een prachtige groeimarkt. Hij rekent uit dat als je 10 procent van alle pallets in Europa in kunststof zou uitvoeren, je daarmee 1,25 miljoen ton kunststofafval zou kunnen wegwerken. Lachend: ,,Ik zit op een telefoontje van Heineken te wachten met de vraag of wij hun kratten kunnen verwerken tot kunststofpallets.''