Discriminatie van vrouwen in bijstand

Het wettelijke verbod voor uitkeringsgerechtigden om een voltijdstudie te volgen, leidt tot onacceptabele discriminatie van vrouwen. Dat heeft de Hoge Raad beslist.

Voor alleenstaande ouders in de bijstand is het veelal onmogelijk om een deeltijdstudie te volgen, waardoor vooral vrouwen de dupe worden van het zogenoemde Scholingsbesluit, aldus de raad.

De Hoge Raad besliste op 31 maart dat de bijstandsmoeder H. Derksen daarom geen uitkeringsgeld terug hoeft te geven aan de gemeente Wijchen. Derksen, die een voltijdstudie volgde, moest van de gemeente een bedrag van ruim 93.000 gulden terugbetalen. Ze was volgens de gemeente ten onrechte niet beschikbaar voor de arbeidsmarkt.

Derksen begon in 1989 aan een voltijdstudie pedagogiek aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Na haar propaedeuse ging zij door met de `leerroute' Vrouwenstudies. Het Scholingsbesluit staat uitkeringsgerechtigden niet toe om met behoud van uitkering op wetenschappelijk of HBO-niveau een voltijdstudie te volgen. Zij mogen slechts deeltijd- of avondopleidingen volgen. Ook Derksen kreeg van de gemeente toestemming voor een deeltijdstudie, maar zij besloot toch een voltijdstudie te volgen. ,,Als alleenstaande moeder is het onmogelijk om 's avonds te studeren'', aldus Derksen. Overdag heeft ze opvang voor de kinderen. ,,Mijn bijstandsconsulente deed niet moeilijk.''

Een kennis van Derksen lekte in 1994, vlak voor haar afstuderen, naar de gemeente dat zij ten onrechte een uitkering ontving. De gemeente zette daarop haar uitkering stop en eiste het uitkeringsgeld vanaf 1989 terug.

De rechtbank en het hof gaven de gemeente Wijchen in eerste instantie gelijk. Derksen ging hierop naar de Hoge Raad, die haar uiteindelijk in het gelijk heeft gesteld.

De Hoge Raad noemt het vonnis ,,een ruimere interpretatie van het Scholingsbesluit''. Veel meer vrouwen dan mannen zijn volgens de Hoge Raad hoofd van een één-oudergezin, waardoor de kansen op de arbeidsmarkt voor bijstandsmoeders afnemen. Zij kunnen immers slechts beperkt avondonderwijs volgen. ,,Een onrechtvaardige consequentie'', aldus de Hoge Raad.