Afscheid Albert Heijn van abc-tje

Albert Heijn maakt zich zorgen over verstopte buurten. Een pleidooi van Ahold-topman Cees van der Hoeven voor meer hele grote en hele kleine winkels.

De grote Albert-Heijnwinkels in woonwijken lopen tegen hun grenzen aan. ,,De buurt raakt verstopt op zaterdag en vrijdagavond'', zei Cees van der Hoeven gisteren op een congres in Scheveningen. ,,De stromen mensen die gezellig willen winkelen en de mensen die hun wekelijkse boodschappen komen doen bij de supermarkt, zitten elkaar flink in de weg. Tot ergernis van de omwonenden - en dat is het laatste wat we willen.''

Het zijn locaties waar Albert Heijn graag meer meters zou willen hebben – ,,de winkels zijn nu eigenlijk al iets te druk'' – maar waar geen ruimte is voor extra parkeerplaatsen. ,,En of we het nu willen of niet: de wekelijkse boodschap wordt nog steeds met de auto gedaan.''

Albert Heijn heeft wel een oplossing. Nederlands grootste supermarktketen (650 filialen) wil binnen vijf jaar ongeveer 50 grote winkels ontwikkelen aan de rand van de stad. Het gaat om winkels van 4.000 vierkante meter, anderhalf tot twee keer zo groot als de gemiddelde AH-supermarkt van dit moment. ,,En die winkels, met veel autoklanten, horen niet in de drukke winkelgebieden. Dat leidt tot hinder en niet tot synergie.''

Van der Hoeven is bestuursvoorzitter van Ahold, het moederconcern van Albert Heijn. Hij sprak gisteren op het jubileum-congres van de Neprom, de branche-organisatie van projectontwikkelaars. Bij de bouw van nieuwe winkelcentra begonnen die ontwikkelaars decennia lang met een abc-tje: een Albert Heijn, een Blokker en een C&A. Maar die formule is uitgewerkt. Nederland staat nog vol met de traditionele supermarkten van 1000 tot 2000 vierkante meter in buurtcentra met parkeerproblemen. De toekomst is aan grote, alleenstaande supermarkten met veel parkeerruimte voor de wekelijkse boodschappen. En aan de kleine gemakswinkels met een smaller assortiment voor de dagelijkse aankopen. ,,Een trendbreuk'', stelde Van der Hoeven.

De plannen van Albert Heijn hebben niets te maken met het Franse voorbeeld van de hypermarkt, die ver buiten de stad kan staan. ,,Die trekt de stad leeg'', vertelde Van der Hoeven in een toelichting. ,,We willen echt aan de rand zitten, op een plek waar veel mensen in de buurt wonen, waar mensen toch al langs komen en die ook te bereiken is met het openbaar vervoer. De winkels gaan lijken op de Amerikaanse superstore waarvan Ahold er heel veel heeft. Er komt wel meer non-food, bijvoorbeeld acties met stofzuigers en magnetrons, maar non-food wordt hooguit een kwart van het oppervlakte.''

Een voorbeeld: in Amsterdam denkt Albert Heijn aan locaties binnen de A10-ringweg en niet verderop buiten de stad langs de A9 waar wel grote winkels staan van onder meer Ikea (meubels) en Praxis (doe-het-zelf). ,,Het kan bij het Olympisch Stadion, bij de RAI of bij Betondorp. Maar ook elders in het land zijn er tientallen locaties te vinden.''

De grote winkels hebben in Nederland op dit moment een marktaandeel van 5 procent, veel minder dan in andere Europese landen. Dat zal snel meer worden, voorspelde Van der Hoeven die refereerde aan het Amerikaanse voorbeeld. Juist de grote winkels hebben het meeste baat bij de avond opening. ,,In de VS zijn de winkels zeven dagen per week, 24 uur per dag open. Het zal in Nederland nog niet zo'n vaart lopen, maar in Amerika is de zondag qua omzet de tweede dag van de week na de zaterdag.''

Zowel de grote als de kleine winkels zijn specialisaties binnen het merk Albert Heijn die inspelen op de veranderende consument. Het aantal tweeverdieners – in Nederland 30 procent, in de VS 70 procent van de huishoudens – neemt toe en daarmee de vraag naar kant-en-klaar maaltijden. Zo heeft 30 procent van de Amerikaanse vrouwen onder de dertig jaar nog nooit een maaltijd gekookt. ,,In de Verenigde Staten worden al woningen gebouwd zonder keuken'', vertelde Van der Hoeven. ,,In plaats daarvan rijdt er een mobiele magnetron door de woning.''