Graag een auto, liever wat anders

Geef werknemers meer keuze in hun secundaire arbeidsvoorwaarden, dan neemt het aantal lease-auto's spectaculair af.

. Hoe krijg je de gebruikers van lease-auto's zo ver dat ze afstand doen van deze eigentijdse verworvenheid? Voor die prangende vraag zagen de Bedrijvenvereniging Amsterdam-Zuidoost en het Wassenaarse adviesbureau DynaVision zich geplaatst. Hun antwoord: door werknemers een aantrekkelijke `menukaart' te bieden, waarop dingen voorkomen die ze soms nóg liever hebben dan hun gekoesterde `leasebak'.

Met lede ogen zag de Bedrijvenvereniging de afgelopen paar jaar hoe het economisch florerende stadsdeel steeds verder verstopt raakte. Elke ochtend perst een vloot van tienduizenden auto's, waarvan ruim 14.000 leasewagens, zich langs de straten van Amsterdam-Zuidoost. Eenmaal bij hun kantoor aangekomen, moeten ze – soms letterlijk – vechten voor een parkeerplaats.

Sommige werknemers kregen er zo genoeg van dat ze elders een werkkring zochten. Wat te doen om te voorkomen dat de voorsprong van Zuidoost zou verkeren in een achterstand? De bedrijven besloten zelf het heft in handen te nemen. Samen met DynaVision zochten ze naar oplossingen, die – overeenkomstig de tijdsgeest – flexibel, marktconform en op het individu gericht moesten zijn. Gisteren presenteerden ze hun studie aan minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) op de mobiliteitsbeurs Intertraffic in de RAI.

Speciale aandacht hadden de onderzoekers voor de lease-auto's, die de bedrijven per stuk zo'n 26.000 gulden per jaar kosten. Met zulke bedragen valt ook veel anders te doen. ,,Wij zeggen: geef die mensen elk een budget, dat ze naar eigen goeddunken kunnen gebruiken'', aldus D. van Egeraat van DynaVision. ,,Ze kunnen dan nog steeds een lease-auto kiezen maar in plaats daarvan eventueel een OV-kaart, terwijl ze de rest dan deels kunnen besteden aan kinderopvang, extra vrije tijd of misschien wel aan een sabbatical periode.''

Van Egeraat gaat ervan uit dat zeker twintig procent de lease-auto zal inleveren. Die verwachting baseert hij op ervaringen van softwarebedrijf Origin, dat zijn werknemers met lease-auto vorig jaar een dergelijk aanbod deed. Zo'n 23 procent van hen gaf de auto op.

Wordt een dergelijk `individueel mobiliteitspakket' niet erg lastig te beheren wanneer iedereen telkens weer wat anders wil? ,,Nee, ik denk het niet'', stelt Van Egeraat. ,,Een bakker biedt toch ook honderd verschillende soorten brood aan en dat gaat ook goed.''

Van Egeraat en M. La Rose, directeur van de Bedrijvenvereniging, zijn er van overtuigd dat dit een kolfje naar de hand is van de markt. Juist nu het verkeer vastloopt in Zuidoost, biedt dat mogelijkheden voor speciale bedrijven om de zaak – tegen betaling uiteraard – in goede banen te leiden. Daarom bevelen ze aan snel een `mobiliteitsmakelaar' aan te stellen. Het zou hierbij kunnen gaan om meer traditionele bedrijven als de Nederlandse Spoorwegen of Connexxion maar ook om bijvoorbeeld een Internetbedrijf.

De Bedrijvenvereniging wil zich niet beperken tot aantrekkelijke mobiliteitspakketten voor de werknemers. Er is meer nodig. Een deel van de uitgespaarde bedragen voor lease-auto's zouden de opstellers van het rapport graag besteed zien aan een betere toegankelijkheid van de kantoren en de winkels met het openbaar vervoer. Daarbij gaat het vooral om het laatste stukje vanaf trein, tram of metrostations tot aan de werkadressen. Er bestaan al plannen voor een zogeheten people mover, een volautomatisch transportsysteem, in de straten in de omgeving van de Arena. Ook wordt er gedacht aan een rollend trottoir. ,,De bedrijven willen er best voor betalen'', aldus La Rose. ,,Er is nog nooit zoveel druk geweest om kleinschalige systemen in te voeren voor het lokale vervoer als nu.''

Ook maakt de Bedrijvenvereniging zich, in navolging van bedrijven in de Verenigde Staten, sterk voor luxe leasebusjes. Daarin zouden ongeveer negen personen samen naar het werk kunnen rijden, het zogeheten vanpoolen. Een van de werknemers least de auto en spreekt met de anderen een prijs af. De leaser kan dan ook het busje gebruiken in het weekend. Zulke busjes zijn echter alleen de moeite waard, wanneer die sneller zijn dan gewone auto`s. Dat zou kunnen via de busbaan. Tot dusverre was de overheid hier niet voor te porren, maar minister Netelenbos verblijdde de opstellers van het rapport gisteren in de Rai met de mededeling dat ze wel wil meewerken aan een experiment met het gebruik door van poolers van de busstrook.

    • Floris van Straaten